5 sierpnia 2026 roku na terenie Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc przy ul. Płockiej odbyły się uroczystości upamiętniające ofiary tragicznych wydarzeń z 5 sierpnia 1944 roku. Obecny Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc jest spadkobiercą historycznego Szpitala Wolskiego – miejsca, które podczas II wojny światowej stało się symbolem odwagi, poświęcenia i wierności lekarskiemu powołaniu. Dlatego pamięć o zamordowanych pacjentach i pracownikach Szpitala Wolskiego stanowi nieodłączną część tożsamości naszego Instytutu i od wielu lat jest pielęgnowana poprzez coroczne uroczystości rocznicowe. W murach dawnego Szpitala Wolskiego leczono chorych, ratowano rannych, wspierano działalność Polskiego Państwa Podziemnego oraz prowadzono tajne nauczanie studentów medycyny. 5 sierpnia 1944 roku miejsce to stało się świadkiem jednej z najtragiczniejszych zbrodni popełnionych na personelu medycznym i pacjentach podczas Powstania Warszawskiego. Niemieccy okupanci zamordowali lekarzy, pielęgniarki, studentów medycyny, personel pomocniczy, kapelana, dyrektora Szpitala dr. Józefa Mariana Piaseckiego oraz pacjentów – ludzi, którzy do końca pozostali wierni swojej misji niesienia pomocy drugiemu człowiekowi.
W tegorocznych obchodach uczestniczyli przedstawiciele Rzecznika Praw Pacjenta na czele z Panią dr Marią Jessą-Jabłońską, Zastępcą Rzecznika Praw Pacjenta, oraz Jarosławem Fiksem, Dyrektorem Generalnym Biura Rzecznika Praw Pacjenta. Obecny był również Pan dr hab. Marcin Mikos, Członek Zarządu PZU S.A., a także przedstawiciele kierownictwa Instytutu, obecni i emerytowani pracownicy oraz wszyscy, dla których pamięć o ofiarach Szpitala Wolskiego pozostaje ważnym elementem naszej wspólnej historii.Uroczystość otworzyła prof. dr hab. n. med. Ewa Augustynowicz-Kopeć, Dyrektor Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc, podkreślając, że pamięć o ofiarach dawnego Szpitala Wolskiego jest nieodłącznym elementem tożsamości Instytutu oraz obowiązkiem kolejnych pokoleń. Zwróciła uwagę, że zawód medyczny opiera się nie tylko na wiedzy i umiejętnościach, ale przede wszystkim na odpowiedzialności, człowieczeństwie i służbie drugiemu człowiekowi. Podkreśliła również, że coroczne obchody są wyrazem wdzięczności wobec tych, którzy osiemdziesiąt dwa lata temu oddali życie, niosąc pomoc innym. Podczas uroczystości głos zabrała również dr Maria Jessa-Jabłońska, Zastępca Rzecznika Praw Pacjenta, która zwróciła uwagę na uniwersalny wymiar pamięci o ofiarach oraz znaczenie godności człowieka nawet w najtrudniejszych chwilach.
„W tak dramatycznych momentach nie możemy nic i jednocześnie możemy wszystko, czyli pozostać wiernym swojej godności ludzkiej.”
Jarosław Fiks, Dyrektor Generalny Biura Rzecznika Praw Pacjenta, podkreślił, że obecność przedstawicieli Biura podczas obchodów ma wymiar nie tylko symboliczny, ale również wynika z poczucia odpowiedzialności za pielęgnowanie pamięci o mieszkańcach Woli oraz wszystkich ofiarach tragicznych wydarzeń.
„Jesteśmy częścią Woli i czujemy się zobowiązani do pielęgnowania pamięci o jej mieszkańcach, pacjentach oraz pracownikach ochrony zdrowia.”
Po części oficjalnej uczestnicy wzięli udział w apelu pamięci, a następnie złożyli kwiaty i zapalili znicze przy miejscach upamiętniających ofiary tragicznych wydarzeń z sierpnia 1944 roku.
Rzeź Woli pozostaje jedną z największych zbrodni dokonanych na ludności cywilnej podczas II wojny światowej. Między 5 a 7 sierpnia 1944 roku niemieckie oddziały zamordowały od 40 do 60 tysięcy mieszkańców Warszawy, nie oszczędzając kobiet, dzieci, osób starszych, chorych ani personelu medycznego. Dla Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc obchody 5 sierpnia są czymś więcej niż rocznicową uroczystością. Są świadectwem ciągłości historii dawnego Szpitala Wolskiego oraz wyrazem szacunku wobec tych, którzy pozostali wierni lekarskiemu powołaniu do końca. To również zobowiązanie, aby pamięć o ich odwadze, poświęceniu i człowieczeństwie trwała nieprzerwanie i była przekazywana kolejnym pokoleniom.
Pamiętamy o ofiarach. Pamiętamy o pracownikach i pacjentach Szpitala Wolskiego. Pamiętamy, ponieważ pamięć jest naszym obowiązkiem i fundamentem tożsamości Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc.
