Wczesne rozpoznawanie

   Za korzyścią wczesnego rozpoznawania POChP przemawia wiele argumentów. Dwa z nich mają decydujące znaczenie. Pierwszym jest egzogenna przyczyna choroby. U 90% procent chorych powodem zachorowania jest palenie papierosów. Jest to czynnik, którego trudno się pozbyć ale, ale jest to możliwe.

   Drugim argumentem jest wielokrotnie potwierdzone zjawisko, że przerwanie palenia tytoniu we wczesnym lub umiarkowanym okresie POChP zatrzymuje postęp choroby. 

   POChP jest jedyną chorobą odtytoniową, w której zaprzestanie palenia przerywa postęp choroby. Reakcji takiej nie ma w innych chorobach spowodowanych paleniem papierosów (rak płuca), lub w których palenie papierosów jest tylko jednym z czynników patogenetycznych takich jak choroba wieńcowa i nadciśnienie tętnicze.

   Najbardziej przekonywującym dowodem, że zaprzestanie palenia zahamowuje postęp choroby rozpoznanej we wczesnym i umiarkowanym okresie zaawansowania są niedawno opublikowane wyniki badań przeprowadzonych w Stanach Zjednoczonych. Przeprowadzono  tam badania określane jako "Badania Zdrowia Płuc". W kilkunastu ośrodkach  kraju za pomocą masowych badań  spirometrycznych wśród palących papierosy, wykryto około 6 000  chorych na wczesną postać POChP. W ciągu wstępnych 6 miesięcy ok jedną czwartą badanych przekonano do trwałego zaprzestania palenia. Następnie, wszystkim powtarzano badania spirometryczne i określano stosunek do palenia  raz do roku przez 5 lat  i po 11 latach. Okazało się, że u chorych, którzy nie palili przez 11 lat, roczne obniżenie rezerw wentylacyjnych płuc (FEV1) było takie jak u osób zdrowych. U chorych, którzy kontynuowali palenie, roczne obniżenie FEV1 było znaczne typowe dla POChP. Bardzo korzystnym zjawiskiem było utrzymywanie się w niepaleniu aż 93% chorych, którzy wytrwali w abstynencji tytoniowej przez  pierwsze 5 lat. 

   Wyniki badań amerykańskich wskazują, że przynajmniej około jedną czwartą chorych na POChP można uchronić przed ciężkim zagrażającym życiu okresem choroby.

   Dotychczas nie przeprowadzono podobnych badań wśród chorych na ciężką i bardzo ciężka postać choroby. Dlatego skuteczność zaprzestania palenia tytoniu przez tych chorych nie jest tak dobrze udokumentowana. Panuje jednak opinia, że zaprzestanie palenia hamuje postęp choroby nawet u osób z bardzo zaawansowaną chorobą. Aby jednak korzyści zaprzestania palenia były jak największe należy chorobę rozpoznać wcześnie.

   Wczesne rozpoznawanie POChP powinno być podobne do rozpoznawania nadciśnienia tętniczego. Nadciśnienie tętnicze rozpoznaje się  najczęściej u chorych, których lekarz bada z powodu dolegliwości nie związanych z ciśnieniem krwi. Pomiar ciśnienia tętniczego jest obowiązującą częścią badania lekarskiego. POChP jest bardzo często chorobą  i również może być rozpoznana we wczesnym stadium za pomocą badania spirometrycznego.

   Prosty spirometr  mierzący dwie zmienne  - natężoną pojemność życiową (FVC) i natężoną objętość wydechową pierwszosekundową (FEV1) - pozwala rozpoznać obturację oskrzeli. Następnym  krokiem  jest ustalenie, czy obturacja oskrzeli jest objawem astmy czy POChP.

   Narodowy Program Wczesnego Rozpoznawania i Profilaktyki POChP pod hasłem "Poznaj wiek swoich płuc", który toczył się w Polsce w poradniach chorób płuc w latach 2000-2002 wykazał, że wczesne rozpoznanie choroby wśród palaczy papierosów jest bardzo częste. Zbadano około 100000 palaczy papierosów, którzy ukończyli 40 lat. Wykonano im proste badanie spirometryczne oraz udzielono porady antynikotynowej. Co piąty badany miał spirometryczne cechy POChP. Sześć procent badanych miało ciężką postać POChP (FEV1< 50% należnej). Zbadane osoby nie miały wcześniej badania spirometrycznego  i nie wiedziały, że są chore.

   Wczesne wykrycie obturacji oskrzeli i nakłanianie przy tej okazji chorego aby przestał palić spowodowało, że 10% palących, u których wykryto obturację oskrzeli, całkowicie przestało palić. Wśród palaczy z prawidłowym wyniki spirometrii 8% przestało trwale palić. 

ie.