Aneks 1

Aneks 1

Dolna granica normy FEV1%VC dla mężczyzn i kobiet w zależności od wieku (wg ERS)

Aneks 2

Test motywacji do zaprzestania palenia tytoniu wg Schneider.

Proszę zaznaczyć jedną właściwą odpowiedź dla każdego pytania

Lp.	Pytanie	Odpowiedź
1	Czy chcesz rzucić palenie tytoniu?	TAK NIE
2	Czy decydujesz się na rzucenie palenia tytoniu dla samego siebie (zaznacz TAK), czy dla kogoś innego, np. dla rodziny (zaznacz NIE)	TAK NIE
3	Czy podejmowałaś/eś już próby rzucenia palenia?	TAK NIE
4	Czy orientujesz się w jakich sytuacjach palisz najczęściej?	TAK NIE
5	Czy wiesz dlaczego palisz tytoń?	TAK NIE
6	Czy mogłabyś/mógłbyś liczyć na pomoc rodziny, przyjaciół itp. gdybyś chciał/a rzucić palenie?	TAK NIE
7	Czy członkowie twojej rodziny są osobami niepalącymi?	TAK NIE
8	Czy w miejscu, w którym pracujesz, nie pali się tytoniu?	TAK NIE
9	Czy jesteś zadowolona/y ze swojej pracy i trybu życia?	TAK NIE
10	Czy orientujesz się, gdzie i w jaki sposób szukać pomocy, gdybyś miał/a problemy z utrzymaniem abstynencji?	TAK NIE
11	Czy wiesz, na jakie pokusy i trudności będziesz narażony/a w okresie abstynencji?	TAK NIE
12	Czy wiesz w jaki sposób samemu sobie poradzić w sytuacjach kryzysowych?	TAK NIE
	Suma odpowiedzi TAK
	Suma odpowiedzi NIE

Interpretacja wyników testu motywacji do zaprzestania palenia wg Schneider:

• przewaga odpowiedzi TAK oznacza istnienie motywacji do zaprzestania palenia,

• przewaga odpowiedzi NIE oznacza brak motywacji do zaprzestania palenia.

Aneks 3

Test uzależnienia od nikotyny wg Fagerströma

Proszę zaznaczyć jedną właściwą odpowiedź dla każdego pytania

Lp.	Pytanie	Odpowiedź	Punktacja
1	Jak szybko po przebudzeniu zapala Pan(Pani) pierwszego papierosa?	a. do 5 min	3
		b. w 6-30 min	2
		c. w 31-60 min	1
		d. po 60 min	0
2	Czy ma Pan(Pani) trudności z powstrzymaniem się od palenia w miejscach, gdzie jest to zakazane?	tak	1
2		nie	0
3	Z którego papierosa jest Panu(Pani) najtrudniej zrezygnować?	z pierwszego rano	1
3		z każdego następnego	0
4	Ile papierosów wypala Pan(Pani) w ciągu dnia?	a. 10 lub mniej	0
		b. 11-20	1
		c. 21-30	2
		d. 31 i więcej	3
5.	Czy częściej pali Pan(Pani) papierosy w ciągu pierwszych godzin po przebudzeniu niż w pozostałej części dnia?	tak	1
5.		nie	0
6.	Czy pali Pan (Pani) papierosy nawet wtedy, gdy jest Pan (Pani) tak chory/a, że musi leżeć w łóżku?	tak	1
6.		nie	0
	Suma punktów

PIŚMIENNICTWO

1. Małolepszy J: Światowa inicjatywa dotycząca przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Pol Arch Med Wewn 2001; 105 supl: 1-56.

2. Światowa strategia rozpoznawania, leczenia i prewencji przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Med. Prakt., wyd. specjalne 7/2003

3. Rozpoznawanie i leczenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc – zalecenia Polskiego Towarzystwa Ftizjopneumonologicznego. Pneumonol Alergol Pol.2002;70 suplement 2:2-42.

4. Vestbo J, Lange P.: Can GOLD stage 0 provide information of prognostic value in chronic obstructive pulmonary disease?. Am J Respir Crit Care Med 2002; 166: 329-332.

5. Jędrychowski W, Maugeri U. Jędrychowska-Bianchi I. In search for epidemiologic evidence on air quality and health in children and adults. Center for Research and Studies in Biomedicine in Luxemburg. 2000, Krakow.

6. Pływaczewski R.Bednarek M.Jonczak L.Zieliński J. Czestość występowania POCHP wśrod mieszkańcow prawobrzeżnej Warszawa. Pneum. Alerg. Pol. 2003, 71, 320-328

7. Zieliński J, Bednarek M. Early detection of COPD in a high-risk population using spirometric screening. Chest. 2001;119:731-736.

8. Antó JM, Vermeire P, Sunyer J.: Chronic obstructive pulmonary disease. Eur Respir Monogr 2000; 5, Monogr 15: 1-22.

9. Jędrychowski W, Wojtyniak B, Gorynski P.: Częstość hospitalizacji z powodu POChP w Polsce. Przegląd Epidemiologiczny, w druku

10. Szafraniec K, Tęcza W, Jędrychowski W: Long-term and short-term changes in air pollutants and mortality experience among inhabitants in Cracow. Proceedings of International Symposium on Health Effects of Particulate Matter in Ambient Air . Prague, 23-25 April 1997.

11. Wojtyniak B, Piekarski T: Short term effect of air pollution on mortality in Polish urban populations – what is different?, J Epidemiol Community Health 1996; 50 (Suppl 1), 36-41.

12. Peleman RA, Rytila PH, Kips JC, i wsp.: The cellular composition of induced sputum in chronic obstructive pulmonary disease. Eur Respir J. 1999; 13: 839-843.

13. O’Shaughnessy TC, Ansari TW, Barnes NC, i wsp.: Inflammation in bronchial biopsies of subjects with chronic bronchitis: inverse relationship of CD8+ T lymphocytes with FEV1. Am J Respir Crit Care Med. 1997; 155: 852-857.

14. Thompson AB, Daughton D, Robbins RA, i wsp.: Intraluminal airway inflammation in chronic bronchitis. Characterization and correlation with clinical parameters. Am Rev Respir Dis 1989; 140: 1527-1537.

15. Liu AN, Mohammed AZ, Rice WR, i wsp.: Perforin – independent CD8+ T-cell-mediated cytotoxicity of alveolar epithelial cells is preferentially mediated by tumor necrosis factor-alpha: relative insensitivity to Fas ligand. Am J Respir Cell Mol Biol 1999; 20: 849-858.

16. Matsuba K, Thurlbeck WM: The number and dimensions of small airways in emphysematous lungs. Am J Pathol 1972; 67: 265-275.

17. Quanjer Ph.H., Tammeling GJ i wsp.. Lung volumes and forced ventilatory flows. Official statement of the European Respiratory Society. Eur.Respir.J. 1993; 6, supl. 16: 5-40.

18. Falaschetti E, Laiho J, Primatesta P, Purdon S. Prediction equations for normal and low lung function from the Health Survey for England. Eur Respir J. 2004;23:456-463.

19. Zieliński J, Koziej M, Mańkowski M: Zaburzenia oddychania w czasie snu. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1997; 129-133.

20. Pływaczewski R, Śliwiński P, Nowiński A, i wsp.: Incidence of nocturnal desaturation while breathing oxygen in COPD patients undergoing long-term oxygen therapy. Chest 2000; 117: 679-683.

21. Skwarski K: Nocna hipoksemia i zaburzenia rytmu serca u chorych z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc. Pol Arch Med Wewn 1989; 81: 283-94.

22. Vestbo J, Prescott E, Lange P: Association of chronic mucus hypersecretion with FEV1 decline and chronic obstructive pulmonary disease morbidity. Copenhagen City Heart Study Group. Am J Respir Crit Care Med 1996; 153: 1530-1535.

23. Fletcher C, Peto R: The natural history of chronic airflow obstruction. Br Med J 1977; 1: 1645-1648.

24. Burrows B, Kettel LJ, Niden AH, i wsp.: Patterns of cardiovascular dysfunction in chronic obstructive lung disease. N Engl J Med 1972; 286: 912-918.

25. Celli BR, Cote CG, Marin JM i wsp. The body-mass index, airflow obstruction, dyspnea and exercise capacity index in chronic obstructive pulmonary disease. Engl J Med 2004; 350: 1005-1012.

26. Anthonisen NR, Connett JE, Murray RP: Smoking and lung function of Lung Health Study participants after 11 years. Am J Respi Crit Care Med 2002; 166: 675-679.

27. West R, McNeill A, Raw M: Smoking cessation guidelines for health professionals: an update. Thorax 2000; 55: 987-999.

28. Górecka D, Bednarek M, Nowiński A, Puścińska E, Goljan A, Zieliński J: Diagnosis of airflow limitation combined with smoking cessation advice increases stop smoking rate. Chest 2003, 123, 1916-1923.

29. Silagy C, Mant D, Fowler G, Lancaster T: Nicotine replacement therapy for smoking cessation. (Cochrane Review) Cochrane Library Issue 4, 2000; Oxford Update Software.

30. Jorenby DE, Leischow SJ, Nides MA, i wsp.: A controlled trial of sustained-release bupropion, a nicotine patch or both for smoking cessation. N Engl J Med 1999; 340: 685-691.

31. Tashkin DP, Kanner R, Bailey W, i wsp.: Smoking cessation in patients with chronic obstructive pulmonary disease: a double-blind, placebo-controlled, randomized trial. Lancet, 2001; 357: 1571-1575.

32. Górecka D: Nowe perspektywy leczenia uzależnienia od nikotyny. Medipress Med. update 2000; supl. 7: 18-24.

33. Poole PJ, Chacko E, Wood-Baker RW, i wsp.: Influenza vaccine for patients with chronic obstructive pulmonary disease (Cochrane Review). Cochrane Data base Syst Rev 2000; CD002733.

34. Nichol KL, Baken L, Wuorenma J, i wsp.: The health and economic benefits associated with pneumococcal vaccination of elderly persons with chronic lung disease. Arch Intern Med 1999; 159: 2437 – 2442.

35. Calverley PM: Modern treatment of chronic obstructive pulmonary disease. Eur Respir J 2001;18: suppl. 34. 60s-66s.

36. Ferguson GT, Cherniack RM: Management of chronic obstructive pulmonary disease. N Engl J Med 1993; 328: 1017-1022.

37. Rennard Sl, Serby CW, Ghafouri M, i wsp.: Extended therapy with ipratropium is associated with improved lung function in patients with COPD. A retrospective analysis of data from seven clinical trials. Chest 1996; 110: 62-70.

38. van Noord JA, Bantje ThA, Eland ME i wsp. A randomized controlled comparison of tiotropium and ipratropium in the treatment of chronic obstructive pulmonary disease. Thorax 2000, 55, 289-294.

39. Vincken W, van Noord JA, Greefhorst APM, i wsp.: Improved health outcomes in patients with COPD during 1 yr’s treatment with tiotropium. Eur Respir J 2002; 19: 209-216.

40. Casaburi R, Mahler DA, Jones PW i wsp. A long-term evaluation of once-daily inhaled tiotropium in chronic obstructive pulmonary disease. Eur. Respir. J 2002, 19, 217-224.

41. Tashkin D, Kesten S. Long-term treatemnt benefits with tiotropium in COPD patients with and without short-term bronchodilator responses. Chest 2003, 123, 1441-1449.

42. Celli B, ZuWallack R, Wang S et. al:. Improvment in resting inspiratory capacity and hyperinflation with tiotropiumin COPD patients with increased static lung volumes. Chest 2003, 124, 1743-1748.

43. Brusasco V, Hodder R, Miravitlles M i wsp.: Health outcomes following treatment for six months with once daily tiotropium compared with twice daily salmeterol in patients with COPD. Thorax 2003, 58, 399-404.

44. Donohue JF, Menjoge S, Kesten S.: Tolerance to bronchodilating effects of salmeterol in COPD. Respir Med. 2003;97:1014-20.

45. In chronic obstructive pulmonary disease, a combination of ipratropium and albuterol is more effective than either agent alone. Inhalation Aerosol Study Group. Chest 1994; 105: 1411-1419.

46. D’Urzo AD, De Salvo MC, Ramirez-Rivera A i wsp.: In patients with COPD treatment with a combination of formoterol and ipratropium is more effective than a combination of salbutamol and ipratropium. Chest 2001, 119, 1347-1356.

47. Ligett SB: Beta-2 adrenergic receptor pharmacogenetics. Am J Respir Crit Care Med 2000; 161 3/2: S197-201.

48. Appelton S, Smith B, Veale A, Bara A.: Long-acting beta-2 agonists for chronic obstructive airways disease. Cochrane Datebase Syst Rev 2002;2 CD 1104.

49. Hansel TT, Barnes PJ: New drugs for asthma allergy and COPD w: Progress in Respiratory Research ed. v. 31. Bolliger CT. Karget 2001.

50. Boyd G, Morice AH, Pounsford JC, i wsp.: An evaluation of salmeterol in the treatment of chronic obstructive pulmonary disease (COPD). Eur Respir J 1997;10:815-821.

51. Mahler DA, Donohue JF, Barbee RA, i wsp.: Efficacy of salmeterol xinafoate in the treatment of COPD. Chest 1999; 115: 957-965.

52. Mc Kay SE, Howie CA, Thomson AH, i wsp.: Value of theophylline treatment in patients handicapped by chronic obstructive lung disease. Thorax 1993; 48: 227-232.

53. Grotendorst DC, Rabe K: Selective phosphodiesterase inhibitors for the treatment of asthma and chronic obstructive pulmonary disease. Curr Opin Allergy Clin Immunol. 2002; 2: 261-67.

54. Friedman M, Serby CW, Menjoge SS, i wsp.: Pharmacoeconomic evaluation of a combination of ipratropium plus albuterol compared with ipratropium alone and albuterol alone in COPD. Chest 1999; 115: 635-641.

55. Van Noord JA, de Munck DRA, Bantje TA, i wsp.: Long-term treatment of chronic obstructive pulmonary disease with salmeterol and the additive effect of ipratropium. Eur Respir J. 2000; 15: 878-85.

56. Decramer M, Stas KJ: Corticosteroid–induced myopathy involving respiratory muscles in patients with chronic obstructive pulmonary disease or asthma. Am Rev Respir Dis 1992; 146: 800-802.

57. Pauwels RA, Lofdahl CG, Laitinen LA, i wsp.: Long term treatment with inhaled budesonide in persons with mild chronic obstructive pulmonary disease who continue smoking; N Engl J Med; 1999; 340: 1948-1953.

58. Vestbo J, Sorensen T, Lange P, i wsp.; Long-term effect of inhaled budesonide in mild and moderate chronic obstructive pulmonary disease: a randomised controlled trial. Lancet 1999; 353: 1819-1823.

59. Burge PS, Calverley PMA, Jones PW, i wsp.: Randomized, double blind, placebo controlled study of fluticasone propionate in patients with moderate to severe chronic obstructive pulmonary disease; the ISOLDE trial. BMJ 2000; 320: 1297-303.

60. The Lung Health Study Research Group: Effect of inhaled triamcinolone on the decline in pulmonary function in chronic obstructive pulmonary disease. N Engl J Med 2000; 343: 1902-1909.

61. Kasielski M, Nowak D: Long-term administration of N-acetylcysteine decreases hydrogen peroxide exhalation in subjects with chronic obstructive pulmonary disease. Respir Med 2001; 95: 448-456.

62. Barnes P: Chronic obstructive pulmonary disease. N Engl J Med 2000; 343: 269-280.

63. Bridgeman MME, Marsden M, MacNee W, i wsp.: Cysteine and glutathione concentrations in plasma and bronchoalveolar lavage fluid after treatment with N-acetylcysteine. Thorax 1991; 46: 39-42.

64. Decramer M, Dekhuijzen PN, Troosters T i wsp.: The bronchitis randomized on NAC cost-utility study (BRONCUS): hypothesis and design. Eur Respir J 2001; 17: 329-336.

65. Jahnz-Różyk K, Kucharczyk A, Chciałowski A i wsp.: Wpływ leczenia wziewną postacią ambroksolu na objawy kliniczne i wybrane parametry wentylacji u chorych hospitalizowanych z powodu zaostrzenia przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Pol Merkuriusz Lek, 2001; 11: 239- 243.

66. Poole PJ, Black PN: Oral mucolytic drugs for exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease: systematic review. BMJ 2001; 322: 1271-1274.

67. Brocklebank DM, Ram F, Wright J, i wsp.: Comparison of the effectiveness of inhaler devices in asthma and chronic obstructive airways disease: a systematic review of the literature, Health Technol Assess 2001; 5, 26, 1-149.

68. Szafrański, W.Cukier A.Ramirez A.Menga G. et al:Ffficacy and safety of budesonide/formoterol in the management of chronic obstructive pulmonary disease,Eur.Resp.J.2003,21,75-81

69. Calverley Pauwels K., Vestboy J. i wsp.: For the TRISTAN study group. Combined salmeterol and fluticasone in the treatment of chronic obstructive pulmonary disease: a randomized controlled trial.Lancet 2003,361;449-456.

70. Śliwiński P, Łagosz M, Górecka D, Zieliński J: The adequacy of oxygenation in COPD patients undergoing long-term oxygen therapy assessed by pulse oximetry at home. Eur Respir J 1994; 7: 274-278.

71. Zieliński J: Przewlekłe serce płucne. Wyd. IV, PZWL, Warszawa, 1996.

72. Zieliński J, Tobiasz M, Hawryłkiewicz I, i wsp.: Effects of long-term oxygen therapy on pulmonary hemodynamics in COPD patients. Chest 1998; 113: 65-70.

73. Flaherty KR, Kazerooni EA, Curtis JL, i wsp.: Short-term and long-term outcomes after bilateral lung volume reduction surgery: prediction by quantitative CT. Chest 2001; 119: 1337-1346.

74. Gelb AF, McKenna RJ Jr, Brenner M, i wsp.: Lung function 5 yr after lung volume reduction surgery for emphysema. Am J Respir Crit Care Med 2001; 163: 1562-1566.

75. Hamacher J, Russi EW, Weder W: Lung volume reduction surgery: a survey on the European experience. Chest 2000; 117: 1560-1567.

76. Goldstein RS, Gort EH, Stubbing D, i wsp.:Randomised controlled trial of respiratory rehabilitation. Lancet 1994; 344: 1394-1397.

77. O’Donnell DE, McGuire M, Samis L, i wsp.: The impact of exercise reconditioning on breathlessness in severe chronic airflow limitation. Am J Respir Crit Care Med 1995;152: 2005-2013.

78. Troosters T, Gosselink R, Decramer M: Short and long-term effects of outpatient rehabilitation in patients with chronic obstructive pulmonary disease a randomized trial. Am J Med 2000; 109: 207-212.

79. Gosselink R, Troosters T, Decramer M: Peripheral muscle weakness contributes to exercise limitation in COPD. Am J Respir Crit Care Med 1996; 153: 976-980.

80. Smith K, Cook D, Guyatt GH i wsp.: Respiratory muscle training in chronic airflow limitation: a meta – analysis. Am Rev Respir Dis 1992; 145: 533-539.

81. Rodriguez-Roisin R; Toward a consensus definition for COPD exacerbations. Chest 2000; 117(5 Suppl 2): 398S-401S.

82. Garcia-Aymerich J, Barreiro E, Farrero E, i wsp.: Patients hospitalized for COPD have a high prevalence of modifiable risk factors for exacerbation (EFRAM study). Eur Respir J 2000; 16: 1037-1042.

83. Sethi S: Infectious etiology of acute exacerbations of chronic bronchitis. Chest 2000; 117 (5 Suppl 2): 380S-385S.

84. Hryniewicz W: Projekt Alexander, Polska Grupa Robocza ds. Rekomendacji i Standardów Profilaktyki i Racjonalnej Terapii Zakażeń, Warszawa 1999.

85. Hillberg RE, Johnson DC,: Noninvasive ventilation. N Engl J Med 1997; 337: 1746-1752.

86. Brochard L, Mancebo J, Wysocki M i wsp.: Noninvasive ventilation for acute exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease. N Engl J Med 1995; 333: 817-822.

87. Muir JF, Cuvelier A, Verin E i wsp.: Noninvasive mechanical ventilation and acute respiratory failure: indications and limitations. Monaldi Arch Chest Dis. 1997; 52: 56-59.

88. Pingleton SK: Invasive mechanical ventilation in exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease. Monaldi Arch Chest Dis 1998; 53: 337-342.

89. Purro A, Appendini L, De Gaetano A, i wsp.: Physiologic determinants of ventilator dependence in long-term mechanically ventilated patients. Am J Respir Crit Care Med 2000; 161: 1115-1123.

90. Nava S, Rubini F, Zanotti E, i wsp.: Survival and prediction of successful ventilator weaning in COPD patients requiring mechanical ventilation for more than 21 days. Eur Respir J 1994; 7: 1645-1652.

91. Nevins ML, Epstein SK: Predictors of outcome for patients with COPD requiring invasive mechanical ventilation. Chest 2001; 119: 1840-1849.

92. Esteban A, Anzueto A, Alia I, i wsp.: How is mechanical ventilation employed in the intensive care unit? An international utilization review. Am J Respir Crit Care Med 2000; 161: 1450-1458.

93. Croxton T.L., Weinman G.G., Senior R.: Clinical research in chronic obstructive pulmonary disease, needs and opportunities. Am. J. Respir. Crit. Care, 2003, 167, 1142-1149

94. Hilleman D.E., Pharm D., Dewan N. i wsp.: Pharmacoeconomic evaluation of COPD, Chest, 2000, 118, 1278-1285.

95. Jacobson L. Hertzman P., Lőfdahl C.G., i wsp. The economic impact of asthma and COPD in Sweden in 1980 and 1991. Respir Med 2000; 94: 247 – 255.

96. Ramsey S.D., Sullivan S.D.: The burden of illness and economic evaluation for COPD. Eur.Respir.J., 2003, 21, suppl 41, 29s-35s

97. Jubran A., Gross N., Ramsdell J.: Comparative costeffectiveness analysis of theophylline and ipratropium bromide in chronic obstructive pulmonary disease. Chest, 1993, 103, 678-684.

98. Belman MJ: Exercise in patients with chronic obstructive pulmonary disease. Thorax 1993; 48: 936-946.

99. Singh SJ, Morgan MDL, Hardman AE, i wsp.: Comparison of oxygen uptake during a conventional treadmill test and the shuttle walking test in chronic airflow limitation. Eur Respir J 1994;7: 2016-2020.

100. Jones PW, Baveystock CM, Littlejohns P: Relationships between general health measured with the Sickness Impact Profile and respiratory symptoms, physiological measures and mood in patients with chronic airflow limitation. Am Rev Respir Dis 1989; 140:1538-1543.

101. WHO Copenhagen Cart Glossary. Copenhagen 1989.

102. Guyatt GH, Townsend M, Pugsley SO, i wsp.: Bronchodilators in chronic air-flow limitation. Effect on airway function, exercise capacity and quality of life. Am Rev Respir Dis 1987; 135:1069-1074.

103. Wedzicha JA, Bestall JC, Garrod R i wsp.: Randomized controlled trial of pulmonary rehabilitation in severe chronic obstructive pulmonary disease patients, stratified with the MRC dyspnoea scale. Eur Respir J 1998;12: 363-369.

104. Wijkstra PJ, Ten Vergert EM, van Altena R, i wsp.: Long term benefits of rehabilitation at home on quality of life and exercise tolerance in patients with chronic obstructive pulmonary disease. Thorax 1995; 50: 824-828.

105. Ries AL, Kaplan RM, Limberg TM: Effects of pulmonary rehabilitation on physiologic and psychological outcomes patients with chronic obstructive pulmonary disease. Ann Intern Med 1995; 122: 823-832.

106. Meecham-Jones DJ, Paul EA, Jones PW, Wedzicha JA: Nasal pressure support ventilation plus oxygen compared with oxygen therapy alone in hypercapnic COPD. Am J Respir Crit Care Med 1995; 152: 538-544.

Spis Treści