Światowy Dzień Gruźlicy
24 Marzec 2012

Główny Inspektorat Sanitarny
W tym roku Dzień ten jest obchodzony pod hasłem:

Uchroń mnie przed gruźlicą - Stop TB in my life time



Uchroń mnie przed gruźlicą - Stop TB in my life time

Gruźlica pozostaje zdrowotnym problemem współczesnego świata. Jest chorobą, która w krajach o dużym rozpowszechnieniu gruźlicy zbyt często dotyka dzieci. Dlatego w 2012 roku Światowa Organizacja Zdrowia chce zwrócic szczególną uwagę na zagrożenie gruźlicą najmłodszych roczników.

Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia w 2010 roku na całym świecie zachorowało na gruźlicę 8,8 mln osób, zaś zmarło z powodu gruźlicy 1,45 mln chorych, w tym 0,35 mln chorych na AIDS. Wiele osób choruje na MDR-TB (multidrug resistant tuberculosis), gruźlicę wielolekooporną, wywołaną przez prątki oporne jednocześnie na dwa najważniejsze leki tzn. na izoniazyd i ryfampicynę. Ta postać gruźlicy zawsze jest skutkiem niewłaściwego postępowania medycznego wobec chorych na gruźlicę, a jej leczenie jest kosztowne, długotrwałe i niedostatecznie skuteczne. Przed uczonymi stoi zadanie rozwijania metod diagnostyki gruźlicy, zadanie wynalezienia leków, które pozwolą skrócić czas leczenia, oraz wyzwanie w postaci wprowadzenia szczepionki, która skutecznie ochroni przed gruźlicą ludzi w każdym wieku.

Niektóre z niepokojących zjawisk obserwowanych na świecie w zakresie epidemiologii gruźlicy (gruźlica wielolekooporna, liczne zachorowania w grupie dzieci) w małym stopniu dotyczą Polski. W Polsce w 2010 roku na gruźlicę zachorowało 7509 osób; zapadalność wynosiła 19,7 zachorowań na 100 000 ludności i zmniejszyła się w ostatnim dziesięcioleciu o blisko 30%. U 6992 chorych rozpoznano gruźlicę płuc, zaś u 517 osób gruźlicę innych narządów. Jedna z najcięższych postaci gruźlicy, czyli gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu wystąpiła u 8 osób, wśród których nie było dzieci i młodzieży. Od wielu lat w Polsce na gruźlicę chorują przede wszystkim osoby starsze. Wśród chorych największy odsetek stanowiły osoby w wieku od 45 do 64 lat, zaś średni wiek chorych wynosił 52,7 lat. W 2010 roku na gruźlicę zachorowało 62 dzieci w wieku do 14 lat (0,8% wszystkich chorych) i 114 młodych osób w wieku od 15 do 19 lat (1,5% wszystkich zachorowań). Dzieci chorowały najczęściej na gruźlicę węzłów chłonnych klatki piersiowej. W województwach: lubuskim, opolskim i podlaskim nie zarejestrowano żadnego przypadku gruźlicy wśród dzieci.

Mężczyźni chorują w Polsce na gruźlicę częściej niż kobiety. Od lat największe różnice zapadalności między mężczyznami i kobietami obserwuje się w starszych grupach wieku. W 2010 roku po raz pierwszy, odkąd gromadzone są dane, zapadalność na gruźlicę była mniejsza w społecznościach mieszkańców wsi niż w społecznościach miejskich. Wśród chorych na gruźlicę było 45 cudzoziemców (0,6% zachorowań).

Oporność prątków gruźlicy na leki jest w Polsce rzadkim zjawiskiem; w 2010 roku gruźlicę z opornością prątków typu MDR miało 30 chorych. Gruźlica jest w Polsce dosyć rzadką przyczyną zgonu. W 2009 roku Główny Urząd Statystyczny poinformował, że lekarze wypisujący kartę zgonu wskazali gruźlicę jako przyczynę śmierci u 743 osób (umieralność 2,0 na 100 000 ludności). Zgony z powodu gruźlicy stanowiły 0,2% ogółu zgonów i 26,7% zgonów spowodowanych chorobami zakaźnymi i pasożytniczymi. Tym niemniej i w Polsce aktualne pozostaje wezwanie do każdego z nas - "Uchroń mnie przed gruźlicą".

Maria Korzeniewska- Koseła
Zakład Epidemiologii i Organizacji Walki z Gruźlicą
Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc

21 marca 2012 roku o godzinie 11:00 w Instytucie Gruźlicy i Chorób Płuc odbędzie się konferencja z okazji zbliżającego się Światowego Dnia Gruźlicy, organizowana przez Instytut pod patronatem Głównego Inspektora Sanitarnego.