Światowy Dzień Gruźlicy
24 Marzec 2009

Tak jak w latach poprzednich również w tym roku dzień 24 marca obchodzony będzie w całym świecie jako Światowy Dzień Gruźlicy. Przed 127 laty 24 marca 1882r. Robert Koch ogłosił, że ma niezbite dowody na to, że sprawcą gruźlicy jest zidentyfikowana przez niego bakteria - prątek gruźlicy zwany również prątkiem Kocha. Na pamiątkę tego odkrycia w jego setną rocznicę Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła dzień 24 marca jako Światowy Dzień Gruźlicy.

W tym roku Dzień ten będzie obchodzony pod hasłem:

Simply, stopping TB
Tak po prostu, powstrzymać gruźlicę

Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia (ang. World Health Organization, WHO) każdego roku gruźlicę wykrywa się u około 9 mln osób. W 2006r. liczbę nowych zachorowań oceniono na 9.2 mln. Z tej liczby aż 95% przypada na kraje rozwijające się. Zapadalność na gruźlicę wynosiła w 2006 r. 139/100 000. Z powodu gruźlicy zmarło 1.7 mln chorych, w tym około 100 000 dzieci. Za złą sytuację epidemiologiczną gruźlicy winić należy takie zjawiska, jak wzrost populacji globu, duży odsetek osób zakażonych HIV w wielu regionach świata, bieda, niedostateczna opieka medyczna, konflikty zbrojne i będące ich konsekwencją migracje ludności. W 2006r. zakażenie HIV wykryto u 709000 nowych chorych na gruźlicę. Niekorzystną okolicznością jest występowanie tzw. gruźlicy wielolekoopornej (ang. multi - drug - resistant tuberculosis, skrót - MDR-TB). Wcześniejsze błędy w leczeniu spowodowały, że zwiększyła się liczba osób, u których prątki wykazują oporność jednocześnie na dwa najważniejsze leki przeciwprątkowe, tj. na izoniazyd i ryfampicynę. W 2006r. liczbę przypadków MDR- TB oceniano na około 0.5 mln: 50% chorych na gruźlicę wielolekooporną mieszka w Indiach i Chinach, 7% w Rosji. Leczenie gruźlicy wielolekoopornej jest długie, trudne i kosztowne. Szczególnie groźną postacią gruźlicy jest XD- TB (ang. extensively drug- resistant tuberculosis) czyli gruźlica wywołana przez prątki oporne nie tylko na izoniazyd i ryfampicynę ale także na co najmniej jeden fluorochinolon i na co najmniej jeden lek podawany we wstrzyknięciach (aminoglikozyd, kapreomycyna), co jeszcze bardziej pogarsza wyniki leczenia.

Największy wzrost zachorowań obserwowano w połowie lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Według danych WHO zapadalność na gruźlicę (liczba nowych przypadków na 100000 ludności) osiągnęła szczyt w 2004 i wynosiła wówczas 142/100000. Od tego czasu obserwuje się powolny trend spadkowy zapadalności. ( bezwzględna liczba chorych na gruźlicę rośnie, ponieważ wzrasta populacja świata). Aby zapewnić wszystkim chorym na gruźlicę dostęp do wysokiej jakości opieki, także tym, którzy zakażeni są HIV albo wymagają bardzo drogiego leczenia z powodu oporności prątków, WHO opracowała nową strategię: Stop TB Strategy. Ważnym elementem strategii jest partnerstwo z chorymi na gruźlicę i ze społecznościami, w których żyją chorzy.

Opracowała:
Kierownik Zakładu Epidemilogii i Organizacji Walki z Gruźlicą
Dr n. med. Maria Korzeniewska-Koseła