Światowy Dzień Gruźlicy
24 Marzec 2007



Sytuacja epidemiologiczna gruźlicy w świecie - 2004r 1


1 źródło: Global tuberculosis control: surveillance, planning, financing. WHO report 2006. Geneva, World Health Organization (WHO/HTM/TB/2005.349).


Krótka informacja o sytuacji epidemiologicznej gruźlicy w Polsce w 2006r.

Na podstawie zgłoszonych za rok 2006 nowych zachorowań na gruźlicę, które napłynęły do Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc do 10 III 2007r. dokonano sytuacji epidemiologicznej gruźlicy w Polsce, która pozwala stwierdzić:

W Unii Europejskiej Polska należy do krajów o poważnej sytuacji epidemiologicznej gruźlicy i zajmuje 21 miejsce w rankingu. Zachorowalność na gruźlicę w Polsce jest dwukrotnie wyższa od średniej zachorowalności w całej UE; jest jednocześnie pięciokrotnie wyższa niż w Szwecji, trzykrotnie wyższa niż w Niemczech, ponad dwukrotne wyższa, niż w Czechach. Natomiast zapadalność na gruźlicę w Rosji, Litwie, Ukrainie i Białorusi jest od 2 do 4 x wyższa, niż w Polsce. Dystans, jaki dzieli Polskę od krajów europejskich o najlepszej sytuacji można oszacowań na 25 lat.
Głównymi problemami w realizacji programu zwalczania gruźlicy pozostają nadal:
Brak stabilnego systemu wykrywania chorych na gruźlicę (w 88% przez lecznictwo podstawowe) oraz nie respektowanie obowiązku zgłoszenia zachorowań do Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc. Taki stan powoduje znaczne wahania w rejestrowanej zachorowalności w poszczególnych województwach w rocznym okresie - 20% wzrosty i takież spadki w kolejnych latach.

Jednak najważniejszym problemem w opanowaniu gruźlicy w Polsce jest brak dyscypliny leczenia, - co ósmy chory przerywa leczenie. Rezultatem samowolnego przerywania leczenia, samowolnych zmian w zakresie przyjmowanych leków i ich dawek jest powstawanie lekooporności prątków w tym wielolekowej oporności, znacznie zmniejszającej szanse wyleczenia i istotnie zwiększającej koszty leczenia.

Jedyna skuteczną metodą poprawy wyników leczenia i zapobieżenia powstawania lekooporności prątków jest wdrożenie propagowanej przez Światowa Organizacja Zdrowia bezpośrednio nadzorowanego leczenia chorych - przyjmowanie leków w obecności personelu medycznego. Takim najwygodniejszym, bo najłatwiej dostępnym - miejscem leczenia byłaby poradnia, rodzina. Bardziej szczegółowe informacje dotyczące gruźlicy w Polsce zostaną przedstawione podczas konferencji prasowej.

W Światowym Dniu Gruźlicy, ale nie tyko, należy pamiętać:
Nigdzie nie można ukryć się przed prątkiem gruźlicy. Każdy, kto oddycha narażony jest na ryzyko zakażenia. Żaden kraj nie jest wolny od gruźlicy. W miarę jak świat staje się mniejszy, prątek gruźlicy staje się coraz silniejszy. Gruźlica stanowi zagrożenie dla zdrowia w skali globalnej.

Zwalczajmy gruźlicę w świecie, zanim nasz kraj stanie się terenem walki. Złe programy zwalczania gruźlicy powodują tylko wzrost potęgi prątka i osłabienie chorych. Gruźlica obecnie nie jest problemem medycznym - jest problemem ekonomiczno-organizacyjnym.

Najlepszą metodą zapobiegania gruźlicy jest leczenie. Gwarancją skutecznego leczenia jest prowadzenie go w formie bezpośrednio nadzorowanego leczenia krótkoterminowego.

Bezpośrednio nadzorowane leczenie DOT- Directly Observed Treatment - to takie, w którym chory bierze (połyka) leki przeciwprątkowe (przepisane przez lekarza) w obecności pielęgniarki. Tak prowadzone leczenie pozwala uzyskać wyleczenie pawie wszystkich chorych w stopniu pozwalającym na prowadzenie poprzedniego stylu życia i pracy.



Opracował:
Kierownik Zakładu Epidemilogii i Organizacji Walki z Gruźlicą
Dr n.med. Ireneusz Szczuka