[10.4] Zabiegi pielęgnacyjno-terapeutyczne

[10.4.1] Pielęgnacja oka (*)

Pielęgnowanie oka obejmuje czynności pozwalające na utrzymanie oka w warunkach zapewniających prawidłowe fizjologiczne funkcjonowanie polegające na widzeniu otaczającego środowiska zewnętrznego. Czynności pielęgnacyjne zmierzają do zapobiegania zaburzeniom funkcjonowania narządu wzroku, wczesnego wykrywania zaburzeń, przywracanie fizjologicznych warunków w części zewnętrznej oka. Czynności pogrupowano w zakresy: diagnostyczne, opiekuńczne, leczniczo - rehabilitacyjne.

 

Czynności :

 

A. Diagnostyczne

 

 

B. Opiekuńcze

 

C. Leczniczo - rehabilitacyjne

 

Literatura:

1. Huber A. I współ.: Kompendium pielęgniarstwa. WL PZWL, Warszawa

2. Litwin M. (red.): Zarys okulistyki. WL PZWL, Warszawa 1997.

 

[10.4.2] Pielęgnacja ucha (*)

Pielęgnowanie ucha obejmuje czynności pozwalające na utrzymanie prawidłowego stanu higieny i jego funkcji wyrażających się między innymi poprzez słyszenie dźwięków. Czynności pielęgnacyjne zmierzają do zapobiegania zaburzeniom słuchu, wczesnego wykrywania zaburzeń słuchu, utrzymania w czystości małżowin usznych i zewnętrznych przewodów słuchowych, korygowanie zaburzeń słuchu oraz minimalizowanie konsekwencji tychże zaburzeń. W związku z dość szerokim zakresem

czynności składających się na procedurę, pogrupowano je w zakresy czynności: diagnostyczne, opiekuńcze, leczniczo -rehabilitacyjne.

 

Czynności:

 

A. Diagnostyczne

W przypadku braku stwierdzenia zmian patologicznych:

 

B. Opiekuńcze

Lub

C. Leczniczo - korygujące

 

Literatura:

1. Huber A. i współ. : Kompendium pielęgniarstwa. WL PZWL, Warszawa

2. Latkowski B. i współ. : Badania narządu słuchu i układu równowagi. WL PZWL, Warszawa 1997.

3. Rutkiewicz J.: Geriatria. PZWL, Warszawa 1979.

4. Shafer N. K. i współ.: Pielęgniarstwo w chorobach wewnętrznych i chirurgicznych. PZWL, Warszawa 1979.

 

[10.4.3] Toaleta jamy ustnej (*)

Utrzymanie jamy ustnej w czystości i udzielenie pomocy choremu w przypadku dyskomfortu w sytuacji całkowitego braku wydolności samoobsługowej pacjenta lub jej ograniczenia.

 

Czynności:

Literatura:

1. Ciechaniewicz W: Pielęgniarstwo - ćwiczenia. PZWL Warszawa 2001

2. Dison N. Technika zabiegów pielęgniarskich. Warszawa Wydawnictwo Lekarskie PZWL 1998

3. Huber A, Karasek - Kreutzinger B, Jobin - Howald U. Kompendium pielęgniarstwa. Warszawa Wydawnictwo Lekarskie PZWL 1995

4. Kirschnick O. Pielęgniarstwo. Wrocław Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner 1997

5. Kózka M.(red.): Stany zagrożenia życia. Wybrane standardy opieki i procedury postępowania pielęgniarskiego. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kraków 2001.

6. Wołynka S. Pielęgniarstwo ogólne. Warszawa Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich 1993

7. Zahradniczek K (red.). Wprowadzenie do pielęgniarstwa. Podręcznik dla średnich szkół medycznych. Warszawa Wydawnictwo Lekarskie PZWL 1999

[10.4.4] Pielęgnacja krocza (*)

Utrzymywanie skóry krocza w czystości, zapobieganie stanom zapalnym i stosowanie zabiegów terapeutycznych w sytuacji występowania stanów chorobowych.

Czynności:

 

 

Literatura:

1. Zahradniczek K.: Wprowadzenie do pielęgniarstwa. PZWL, Warszawa 1999.

2. Wołynka S.: Pielęgniarstwo ogólne. PZWL, Warszawa 1993.

3. Ciechaniewicz W.(red.): Pielęgniarstwo. Ćwiczenia. PZWL, Warszawa 2001.

4. Andreas H., Karasek-Krentinger B., Jobin-Howald U: Kompendium pielęgniarstwa. PZWL, Warszawa 1995.

5. Marcinkowski J.T.: Podstawy higieny. Volumed, Wrocław 1997.

6. Dison N.: Technika zabiegów pielęgniarskich. PZWL, Warszawa 1998.

[10.4.5] Pielęgnacja stóp (*)

Jest to zabieg należący do czynności higienicznych, mający na celu utrzymanie stóp w czystości, skrócenie i zapobieganie chorobom paznokci oraz poprawienie samopoczucia chorego. Czynności pielęgnacyjne zmierzają do zapobiegania powstawaniu schorzeń skóry stóp i paznokci, wczesnego wykrywania nieprawidłowości. Czynności pogrupowano w zakresy: profilaktyczne, opiekuńcze i lecznicze.

Czynności profilaktyczne:

Czynności diagnostyczne:

Czynności lecznicze:

Literatura:

1. Dison. N.: Technika zabiegów pielęgniarskich. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa1999.

2. Korczak. C.: Higiena. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa1998.

3. Towpik J.: Dermatologia i wenerologia. PZWL, Warszawa 1992.

4. Wogel A., Wodraschke G.: Pielęgnowanie chorego w domu. PZWL, Warszawa 1993.

5. Marcinkowski J.: Podstawy Higieny. Volumed. Wrocław 1997.

 

[10.4.6] Pielęgnacja unieruchomionego (*)

Jest to zespół działań podejmowanych przez pielęgniarkę w celu utrzymania prawidłowego stanu higieny i funkcji poszczególnych układów organizmu oraz zapobiegających potencjalnym powikłaniom, a także korygujących powstałe zaburzenia uchorego z brakiem wydolności samoobsługowej lub jej ograniczeniem.

 

Czynności:

 

Literatura:

1. Ciechaniewicz W: Pielęgniarstwo - ćwiczenia. PZWL Warszawa 2001

2. Dison N. Technika zabiegów pielęgniarskich. Warszawa Wydawnictwo Lekarskie PZWL 1998

3. Huber A, Karasek - Kreutzinger B, Jobin - Howald U. Kompendium pielęgniarstwa. Warszawa Wydawnictwo Lekarskie PZWL 1995

4. Kirschnick O. Pielęgniarstwo. Wrocław Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner 1997

5. Kózka M.(red.): Stany zagrożenia życia. Wybrane standardy opieki i procedury postępowania pielęgniarskiego. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kraków 2001.

6. Wołynka S. Pielęgniarstwo ogólne. Warszawa Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich 1993

7. Zahradniczek K (red.). Wprowadzenie do pielęgniarstwa. Podręcznik dla średnich szkół medycznych. Warszawa Wydawnictwo Lekarskie PZWL 1999

 

[10.4.7] Pielęgnacja pacjenta z odleżynami (*)

Odleżyna należy do wtórnych chorobowych zmian skórnych o charakterze owrzodzenia wywołanego długotrwałym uciskiem i niedokrwieniem okolic skóry, w których kość oddzielona jest od jej powierzchni jedynie cienką warstwą tkanki tłuszczowej podskórnej (tj. w okolicy pięt, kości guzicznej, krzyżowej, łopatek, potylicy, na małżowinach usznych, za uszami i w okolicy wyrostka sutkowego, w okolicy kostek, kolan, krętarza kości biodrowej, barku). W zależności od nasilenia objawów przedmiotowych odleżyny są klasyfikowane w oparciu o istniejące skale wg Enisa i Sarmiento (skala 5 stopniowa, przy czym 00 - brak odleżyny) lub wg Torrance’a (skala 6 stopniowa, przy czym 00 - bark odleżyny). Celem pielęgnowania pacjenta z odleżynami jest stworzenie warunków do gojenia się rany odleżynowej, poprzez wielokierunkowe działania tj.: usuwanie lub łagodzenie czynników zewnętrznych i wewnętrznych (czynników ryzyka rozwoju odleżyn) utrudniających proces gojenia, tworzenie optymalnego środowiska w ranie do jej gojenia poprzez dobór odpowiednich środków leczniczych, uzupełnianie niedoborów pokarmowych, witaminowych i mikroelementowych organizmu oraz udział w kontroli leczenia chorób sprzyjających rozwojowi odleżyn.

 

Czynności:

Literatura:

1. Culley F.: Nursing aspects of pressure sore prevention and therapy. British Journal of Nursing. 1998, 7, 15, 879-890.

2. Głowacka A., Kruk G., Sopata M.: Odleżyny. Zapobieganie i leczenie. Poradnik dla pielęgniarek i lekarzy. NRPiP. Warszawa, 1996.

3. Kirschnick O.: Pielęgniarstwo. Urban&Partner. Wrocław, 2001.

4. Kózka M.: Standard zapobiegania odleżynom u chorego unieruchomionego(W:) Kózka M.(red).: Stany zagrożenia życia. Wybrane standardy opieki i procedury postępowania pielęgniarskiego. Wyd.UJ. Kraków 2001, 46-48.

5. Kruk-Krupiec G.: Odleżyny. Poradnik dla pielęgniarek i położnych. Wyd. Plik. Piekary Śląskie. 1999.

6. Yarkony G.M.: Odleżyny. Medycyna Praktyczna. 1996,1.

7. Zahradniczek K.: Wprowadzenie do pielęgniarstwa. PZWL. Warszawa, 1999.

 

[10.4.8] Stosowanie baniek (*)

Zabieg zaliczany do autohemoterapii, polegający na spowodowaniu przekrwienia tętniczo - żylnego a następnie wynaczynieniu krwi z drobnych, powierzchownych naczyń włosowatych, poprzez podciśnienie wytworzone w bańce. Krew poza obrębem naczyń krwionośnych jest rozpoznawana jako obce białko, a jednocześnie bodziec dla systemu odpornościowego organizmu, mobilizujący do wytwarzania ciał odpornościowych . Bańki lecznicze należą do zabiegów wykonywanych samodzielnie przez pielęgniarkę.

 

Czynności:

Literatura :

1. Ciechaniewicz W. (red.): Pielęgniarstwo. Ćwiczenia. WL PZWL, Warszawa 2001.

2. Kondraciuk H.: Zastosowanie baniek lekarskich w leczeniu zespołów bólowych, astmy, przeziębień i innych chorób. RENKON MED., Kraków 1995.

3. Zahradniczek K. (red.): Wprowadzenie do pielęgniarstwa. WL PZWL, Warszawa 1999.

 

[10.4.9] Monitorowanie działania leków

[10.4.10] Pielęgnacja wkłucia dożylnego z założonym wenflonem (*)

Zespół działań pielęgniarskich zapewniających utrzymanie drożności wkłucia założonego do żyły obwodowej (np. igły Vigo, motylka) oraz zapobiegających powikłaniom (np. zmian zapalnych, obrzękowi, zakażeniu, pęknięciu naczynia). Działania te mają zastosowanie u wszystkich pacjentów długotrwale leczonych np. antybiotykami dożylnymi, silnymi lekami przeciwbólowymi.

 

Czynności:

Literatura:

1. Hildebrand N. Iniekcje, infuzje, pobieranie krwi. Wydawnictwo Medyczne "Urban &Partner". Wrocław 2001.

2. Kirschnick O. Pielęgniarstwo. Wydawnictwo Medyczne "Urban & Partner" Wrocław 1997.

3. Kózka M.(red.): Stany zagrożenia życia. Wybrane standardy opieki i procedury postępowania pielęgniarskiego. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kraków 2001

4. Segura M. Wstrzyknięcia I wlewy dożylne. Instytut "Pomnik - Centrum Dziecka". Warszawa 1999.

 

[10.4.11] Opieka nad chorym otrzymującym chemioterapię (*)

Chemioterapia jest metodą leczenia polegającą na podawaniu pacjentowi  środków chemicznych - cytostatyków, hamujących podziały lub niszczących komórki nowotworu. Ten sposób leczenia, oprócz szerokich właściwości terapeutycznych może wywoływać także działanie toksyczne na organizm człowieka. Może wywierać również negatywny wpływ na stan emocjonalny i psychospołeczny pacjenta. Chemioterapia jest powszechną metodą stosowaną w leczeniu z wyboru lub jako leczenia wspomagające w przebiegu wielu nowotworów. Poszczególne nowotwory wymagają innych leków, różnych dawek i odmiennych dróg ich podawania. Schematy leczenia chemicznego obejmują różne czasokresy aplikowania leków. Niektóre z nich mogą być realizowane w warunkach ambulatoryjnych lub  oddziałach dziennego pobytu inne zaś podczas pobytu w oddziale szpitalnym ze względu na konieczność włączania działań osłonowych toksycznego efektu chemioterapii bądź łagodzenie ubocznych odczynów.

 

Czynności:

 

Literatura:

  1. Krasuska M., Turowski K.(red.).: Wybrane aspekty opieki nad pacjentem onkologicznym. Neurocentrum. Lublin, 1996.
  2. Krasuska M.: Opieka w chorobie nowotworowej. YOCAM. Lublin, 1997.
  3. Krzakowski M., Meder J.: Praktyczne zasady postępowania w łagodzeniu i likwidacji toksyczności chemioterapii i radioterapii. Nowa Medycyna.1998, 5, 58-63.
  4. Osoba D.: Badanie jakości życia zależnie od stanu zdrowia pacjentów onkologicznych. Nowotwory. 1993, 43, 185-192.
  5. Strum A. (red).:  Kompendium onkologii. PZWL. Warszawa, 1995.
  6. UICC.: Podręcznik onkologii klinicznej. PWN. Warszawa, 1994.

[10.4.12] Zabiegi mające na celu przywrócenie prawidłowej ciepłoty ciała (*)

Gorączka należy do objawów zaburzeń mechanizmów termoregulacyjnych które dostosowują ilość ciepła usuwanego względem wytwarzanego, zapewniając utrzymanie stałej temperatury ciała. Prawidłowa temperatura ciała mierzona w dole pachowym wynosi 36 - 37˚C. Gorączka to stan pacjenta w którym temperatura ciała mierzona pod pachą wynosi powyżej 37,8˚C. Najczęstszymi objawami towarzyszącymi gorączce są: objawy subiektywne - złe samopoczucie, ból głowy, mięśni, wrażliwość na światło i hałasy, wzmożone pragnienia, suchość w jamie ustnej; objawy obiektywne - Twarz blada lub zaczerwieniona, skóra wilgotna, przyspieszenie tętna (1˚C - 10-20 uderzeń), zwiększona częstość oddechów objętość wdechowa, mocz zagęszczony, senność, pobudzenie, zaburzenia przytomności, dreszcze, suchość jamy ustnej, błyszczące oczy, język pokryty białym nalotem.

 

Czynności:

Literatura:

1. Ciechaniewicz W.(red.) : Pielęgniarstwo. Ćwiczenia. WL PZWL, Warszawa 2001.

2. Straburzyński G.: Księga przyrodolecznictwa. WL PZWL, Warszawa 1997.

3. Zahradniczek K. (red.) Wprowadzenie do pielęgniarstwa. WL PZWL, Warszawa 1999.

 

[10.4.13] Pielęgnowanie pacjenta z bólem (*)

 

Ból jest najczęściej spotykanym i najbardziej przykrym objawem występującym w przebiegu wielu chorób, i aż u 75% pacjentów z chorobą nowotworową.  Ból jest to nieprzyjemne, zmysłowe i emocjonalne przeżycie towarzyszące istniejącemu lub zagrażającemu uszkodzeniu, które występuje pod wpływem bodźców potencjalnie uszkadzających tkanki np.: uszkodzenie tkanek: mechaniczne, procesy patologiczne, porażenie prądem, wysoka lub niska temperatura.

 

Czynności:

 

Literatura:

 

1. Bouchard R, Owens N.: Pielęgniarstwo onkologiczne. PZWL, Warszawa 1982.

2. Gomuła W.S., Rewerski W.(red.):Terapia bólu. PZWL, Warszawa 1989.

3. Jarosz J., Hilgier M.: Leczenie bólów nowotworowych. Wyd. Czelej, Lublin 1997.

4. Sait-Maurice C., Muller A., Meynadier J.: Ból. Diagnostyka, leczenie I prewencja.

5. Gobethner i Ska, Bydgoszcz 1998.

[10.4.14] Pielęgnowanie pacjenta z nudnościami i wymiotami (*)

Nudności i wymioty są jednym  z  najbardziej  obciążających fizycznie objawem występującym w trakcie przebiegu wielu chorób, w tym również choroby nowotworowej.Nudności (mdłości) zespół objawów poprzedzający najczęściej wymioty. Nudności wiążą się ze zmienionym samopoczuciem, ogólnym osłabieniem z powodu obniżenia ciśnienia krwi, zawrotami głowy silnym poceniem się, ślinotokiem i charakterystycznym głębokim oddechem. Wymioty (torsje) gwałtowne opróżnienie żołądka z zawartości przez przełyk i usta. Do wymiotów dochodzi przede wszystkim na drodze odruchowej w wyniku podrażnienia przez substancje (środki chemiczne, substancje powstające w nadmiarze w przebiegu schorzeń, stanów np.: mocznica, ciąża) traktowane jako bodźce przekazywane drogą nerwową z błony śluzowej żołądka, jelit do ośrodka wymiotnego.Najczęstszymi przyczynami nudności i wymiotów mogą być: zatrucia, chemioterapia, radioterapia, wzrost ciśnienia śródczaszkowego, niedrożność żołądkowo-jelitowa, pobudzenie nerwu błędnego np.: z powodu rozstrzeni żołądka, bólu, hiperkalcemia, hyponatremia, zaburzenia funkcji nerek, niedrożność przewodów żółciowych, stres. Następstwami nudności i wymiotów mogą być: odwodnienie, zaburzenia metaboliczne, anoreksja, niedobory żywieniowe, ograniczenia natury fizycznej, zmęczenie.

 

Czynności:

 

 

Literatura:

 

1. Krzakowski M.,Meder J.: Praktyczne zasady postępowania w łagodzeniu i likwidacji toksyczności chemioterapii i radioterapii. Nowa Medycyna 1998,5, 46-50.

2. Osoba D.: Badanie jakości życia zależne od stanu zdrowia pacjentów onkologicznych. Nowotwory. 1993,43,185-192.

3. Sturm A.(red.): Kompendium onkologii. PZWL. Warszawa, 1995.

4.UICC: Podręcznik onkologii klinicznej. PWN. Warszawa, 1994.

 

 

[10.4.15] Płukanie żołądka

[10.4.16] Pielęgnacja ran (*)

Rana to przerwanie ciągłości skóry lub błony śluzowej. Pielęgnacja rany to działania mające na celu: utrzymywanie czystości, ochronę przed zakażeniem, zabrudzeniem, wysychaniem i utratą płynów fizjologicznych, czynnikami mechanicznymi i chemicznymi, a także zwalczanie zakażenia i pobudzanie procesu gojenia.

 

Czynności:

Literatura:

1. Budynek M., Nowacki C.: Wiedza o opatrunkach. Wydawnictwo Adi, Łódź 1999.

2. Bujak M.: Podstawowe techniki zabiegowe w opiece ambulatoryjnej. Springer PWN, Warszawa 1996.

3. Góral R. (red.): Zarys chirurgii. PZWL, Warszawa 1992.

4. Stenger S.: Opatrunki. Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, Wrocław 1999.

5. Wardrope J., Smith J.A.R.: Leczenie ran i oparzeń. PZWL, Warszawa 1995.

 

[10.4.17] Pielęgnacja oparzeń (*)

Oparzenie to uszkodzenie tkanek wywołane działaniem wysokiej temperatury, środków chemicznych, prądu elektrycznego lub promieniowania jonizującego. Oparzenia lekkie powierzchowne, nie przekraczające 15% powierzchni ciała (z wyjątkiem twarzy i dłoni) nie wymagają hospitalizacji i po udzieleniu pierwszej pomocy są kierowane do leczenia ambulatoryjnego. Pielęgnacja miejsc oparzonych ma na celu ochronę powierzchni oparzonej przed zakażeniem oraz stworzenie warunków do zagojenia ubytku skóry.

 

Czynności:

Literatura:

1. Condon W.: Kompendium postępowania chirurgicznego. PZWL, Warszawa 1995.

2. Driscoll P.A.: Doraźne leczenie urazów. Intensywne postępowanie zespołowe. PZWL, Warszawa 1997.

3. Gedliczka O.: Zasady postępowania w obrażeniach ciała. Medycyna Praktyczna s.c., Kraków 1993.

4. Góral R. (red.): Zarys chirurgii. PZWL, Warszawa 1992.

5. Potocki J.L.: Pielęgnowanie w oparzeniach. PZWL, Warszawa 1987.

6. Sakiel S., Magierski M.: Leczenie miejscowe rany oparzeniowej. Klinika 1996, 3, 7,321.

7. Stenger S.: Opatrunki. Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, Wrocław 1999.

8. Wardrope J., Smith J.A.R.: Leczenie ran i oparzeń. PZWL, Warszawa 1995.

 

[10.4.18] Pielęgnacja pacjenta z cukrzycą (stopa cukrzycowa) (*)

Pod terminem "stopa cukrzycowa" należy rozumieć zmiany patologiczne i stany chorobowe o różnej patogenezie oraz wszelkie objawy w obrębie stopy cukrzyka, będące późnymi powikłaniami cukrzycy. Do powstania owrzodzeń prowadzą dwa najważniejsze czynniki: polineuropatia (stopa neuropatyczna) i choroby zarostowe tętnic obwodowych (stopa niedokrwienna), które często współistnieją ze sobą (stopa mieszana). Właściwa pielęgnacja chroni stopy chorego z cukrzycą przed groźbą amputacji.

 

Czynności:

Literatura:

1. Dziak A., Toyara S.: Jak mieć zdrowe nogi. Wyd. Kaspers., Kraków 1996.

2. Jones E.W.: Diabetologia kliniczna. Via Medica, Gdańsk 1999.

3. Luźniak P., Bernas M., Czech A.: Rozpoznawanie i zasady leczenia zespołu stopy cukrzycowej. Terapia 1997, 6, 3-7.

4. Rykowski H.: Choroby naczyń. PZWL, Warszawa 1990.

5. Tatoń J.: Stopa cukrzycowa. PZWL, Warszawa 1987.

 

[10.4.19] Zdejmowanie szwów (*)

Szew chirurgiczny to operacyjne zespolenie tkanek miękkich przy użyciu katgutu, jedwabiu, lnu, nylonu i innych tworzyw sztucznych oraz drutu. Szwy z wyjątkiem wchłanialnych wyjmuje się ze skóry po 3-14 dniach.

 

Czynności:

Literatura:

1. Harmsen G.: Przebieg operacji od A do Z. PZWL, Warszawa 1999.

2. Ciuruś M.J.: Pielęgniarstwo operacyjne. Wyd. Adi, Łódź 1998.

3. Stenger S.: Opatrunki. Wydawnictwo Medyczne Medyczne Urban & Partner, Wrocław 1999.

 

[10.4.20] Płukanie oka (*)

Płukanie oka polega na przepłukiwaniu powiek i worka spojówkowego w celu oczyszczenia lub łagodzenia odczynu tkankowego. Stosowane jest przy obecności wydzieliny z oczu, zakażeniu lub powierzchownym podrażnieniu tkanek oka.

 

Czynności:

Literatura:

1. Ciechaniewicz W.: Pielęgniarstwo - ćwiczenia. PZWL. Warszawa, 2001.

2. Dison N.: Technika zabiegów pielęgniarskich. PZWL. Warszawa, 1998.

3. Huber A., Karasek-Kreutzinger B., Jobin-Howald U.: Kompendium pielęgniarstwa. PZWL. Warszawa,1995.

4. Kirschnick O.: Pielęgniarstwo. Urban&Urban. Wrocław, 2001.

5. Litwin M.: Zarys okulistyki. PZWL. Warszawa, 1997.

6. Zahradniczek K.: Wprowadzenie do pielęgniarstwa. PZWL. Warszawa,1999.

 

[10.4.21] Płukanie ucha (*)

Płukanie ucha jest to zabieg polegający na wpuszczaniu płynu do zewnętrznego przewodu słuchowego w celu jego oczyszczenia lub leczniczego przepłukania, z zapewnieniem jego naturalnego odprowadzenia za pomocą drenażu grawitacyjnego (siły ciężkości). Płukanie ucha jest prostym i często stosowanym zabiegiem w celu usuwania zgromadzonej w kanale słuchowym zewnętrznym woskowiny lub ciał obcych. Przeciwwskazaniem do płukania ucha jest ostry stan zapalenia ucha środkowego lub stan, gdy nie można wykluczyć perforacji błony bębenkowej.

 

Czynności:

Literatura:

1. Ciechaniewicz W.: Pielęgniarstwo - ćwiczenia. PZWL. Warszawa, 2001.

2. Dison N.: Technika zabiegów pielęgniarskich. PZWL. Warszawa, 1998.

3. Huber A., Karasek-Kreutzinger B., Jobin-Howald U.: Kompendium pielęgniarstwa. PZWL. Warszawa,1995.

4. Kirschnick O.: Pielęgniarstwo. Urban&Urban. Wrocław, 2001.

5. Murtagh J.: Zabiegi lekarskie -poradnik. PZWL. Warszawa, 1999.

6. Zahradniczek K.: Wprowadzenie do pielęgniarstwa. PZWL. Warszawa,1999.

 

[10.4.22] Pielęgnacja odmrożeń (*)

Odmrożenie to uszkodzenie tkanek wywołane działaniem niskiej temperatury. Odmrożeniu ulegają zwykle obwodowe części ciała: palce u rąk i nóg, uszy oraz nos. Zmianom miejscowym mogą towarzyszyć reakcje ogólnoustrojowe (oziębienie).

 

Czynności:

Literatura:

1. Góral R. (red.): Zarys chirurgii. PZWL, Warszawa 1992.

2. Potocki J.L.: Oparzenia i odmrożenia. PZWL, Warszawa 1990.

3. Rowiński W., Dziak A.: Chirurgia dla pielęgniarek. PZWL, Warszawa 1989.

4. Stenger S.: Opatrunki. Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, Wrocław 1999.

 

[10.4.23] Zabiegi p/zapalne: kompresy (*)

Zabieg należący do grupy zabiegów przeciwzapalnych, polegający na miejscowym stosowaniu ciepła wilgotnego na małe obszarowo powierzchnie ciała człowieka w celu rozszerzenia naczyń krwionośnych, pobudzenia przemiany materii i czynności jelit, zmniejszenia napięcia mięśniowego i ciśnienia tętniczego krwi, działania przeciwbólowego i uspokajającego. Kompres składa się z trzech warstw: wilgotnej, ceratki i suchej. Warstwa mokra utrzymuje swoją wilgotność do 8 godzin i po upływie takiego czasu należy zmienić lub usunąć kompres.

 

Czynności :

Literatura:

1. Ciechaniewicz W.(red.): Pielęgniarstwo. Ćwiczenia. WL PZWL, Warszawa 2001.

2. Kózka M.(red.): Stany zagrożenia życia. Wybrane standardy i procedury postępowania pielęgniarskiego. Wyd. Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kraków 2001.

3. Straburzyński G.: Księga przyrodolecznictwa. WL PZWL, Warszawa 1997.

4. Zahradniczek K. (red.): Wprowadzenie do pielęgniarstwa. WL PZWL, Warszawa 1999.

 

[10.4.24] Zabiegi p/zapalne: okłady (*)

Zabieg należący do grupy zabiegów przeciwzapalnych polegający na miejscowym stosowaniu zimna wilgotnego na małe powierzchnie ciała w celu obniżenia temperatury ciała oraz metabolizmu komórkowego, zahamowanie krwawienia, zmniejszanie aktywności drobnoustrojów. Okład składa się z dwóch warstw mokrej i suchej a zakładany jest najczęściej na okres 15-20 min., powtórzony może zostać po upływie 2-3 godz.

 

Czynności:

Literatura:

1. Ciechaniewicz W.(red.): Pielęgniarstwo. Ćwiczenia. WL PZWL, Warszawa 2001.

2. Kózka M.(red.): Stany zagrożenia życia. Wybrane standardy i procedury postępowania pielęgniarskiego. Wyd. Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kraków 2001.

3. Straburzyński G.: Księga przyrodolecznictwa. WL PZWL, Warszawa 1997.

4. Zahradniczek K. (red.): Wprowadzenie do pielęgniarstwa. WL PZWL, Warszawa 1999.

 

 

[10.4.25] Pielęgnowanie pacjenta z drgawkami

[10.4.26] Pierwsza pomoc w złamaniu, zwichnięciu, skręceniu (*)

Udzielenie pierwszej pomocy w przypadku złamania, zwichnięcia lub skręcenia kończyny w sytuacji wypadków komunikacyjnych, nieszczęśliwych wypadków, osłabienia tkanki kostnej w wyniku przebiegu różnych chorób np. osteoporozy.

 

Czynności:

Literatura:

1. Buchfelder M., Buchfelder A.: Podręcznik pierwszej pomocy. Warszawa Wydawnictwo Lekarskie PZWL 1999.

2. Kamiński B, Dziak A.: Postępowanie w stanach zagrożenia życia. Warszawa Wydawnictwo Lekarskie PZWL 1999

3. Krechowiecki A., Czerwiński F.: Zarys anatomii człowieka. Warszawa Wydawnictwo Lekarskie PZWL 1997.

4. Rowiński W, Dziak A.: Chirurgia dla pielęgniarek. Warszawa Wydawnictwo Lekarskie PZWL 1999

 

[10.4.27] Pielęgnowanie pacjenta w trakcie radioterapii (*)

 

Radioterapia jako metoda leczenia wykorzystuje promieniowanie jonizujące w celu uszkodzenia komórek nowotworowych lub zahamowania zdolności ich rozmnażania się.  Napromieniowanie lecznicze dzieli się na teleradioterapię (napromieniowanie z odległości - źródło promieniowania nie styka się z tkanką napromienianą) oraz brachyterapię  (leczenie z bliska - aplikacja źródeł promieniowania dojamowo lub śródtkankowo). Radioterapia znajduje szerokie zastosowanie w leczeniu chorób układowych, w których proces nowotworowy dotyczy rozrostu tkanki chłonnej jak i w wielu nowotworach poszczególnych narządów. Leczenie napromieniowaniem może być prowadzone samodzielnie lub w skojarzeniu z leczeniem operacyjnym bądź chemioterapią.

 

Czynności:

 

 

Literatura:

 

1. Krasuska M., Turowski K.(red.).: Wybrane aspekty opieki nad pacjentem onkologicznym. Neurocentrum. Lublin, 1996.

2. Krasuska M.: Opieka w chorobie nowotworowej. YOCAM. Lublin, 1997.

3. Krzakowski M., Meder J.: Praktyczne zasady postępowania w łagodzeniu i likwidacji toksyczności chemioterapii i radioterapii. Nowa Medycyna.1998, 5, 58-63.

4. Osoba D.: Badanie jakości życia zależnie od stanu zdrowia pacjentów onkologicznych. Nowotwory. 1993, 43, 185-192.

5. Strum A. (red).:  Kompendium onkologii. PZWL. Warszawa, 1995.

6. UICC.: Podręcznik onkologii klinicznej. PWN. Warszawa, 1994.

7. Widomska -Czekajska T., Górajek-Jóźwik J.(red).: Podręcznik encyklopedyczny dla pielęgniarek. Lublin, 1996.