Inne przyczyny mogące wpływać na zróżnicowanie wyników to - brak wspólnej platformy szkoleniowej oraz nadmierna uniwersalizacja wyrażająca się w dążeniu do stworzenia jednej skali dla wszystkich typów oddziałów.

Przedstawiony w tym opracowaniu projekt badawczy został oparty na założeniu, że liczba wyznaczników opieki powinna być możliwie mała, co zapewnia rozsądną liczbę ocenianych kategorii.

Badanie przeprowadzono na grupie pacjentów (leczonych w oddziałach dla dorosłych) wybranych losowo, dla których skala czasu opieki pielęgniarskiej wynosiła od 14 do 330 min. Ostateczna wersja wyznaczników została tak skonstruowana, że każdy z nich definiowany jest przez wykaz czynności pielęgniarskich przyporządkowanych diagnostyce i terapii, samoobsłudze oraz pielęgnacji . Przy czym poszczególne wyznaczniki stanu pacjenta mogą przybierać wartości A, B, C , D, i tak:

• samooobsługa - skala od A do C
• pielęgnacja: - skala od A do D
• diagnostyka i terapia - skala od A do D

Założono, że w każdym oddziale szpitalnym przedział ten będzie inny, jak również waga poszczególnych wyznaczników cząstkowych, co wymaga wprowadzenia jednolitej metody rejestracji świadczeń pielęgniarskich oraz przeprowadzania codziennej oceny stanu pacjenta z punktu widzenia działań pielęgniarskich.

Określenie zapotrzebowania na opiekę pielęgniarską realizowaną w warunkach oddziału pediatrycznego zostało wyodrębnione z projektu badawczego. Za podstawę do badań przyjęto metodę opracowaną przez Nottingham University Hospital, opartą na określeniu stopnia zależności dziecka w zakresie zaspokajania jego potrzeb w sytuacji hospitalizacji.

Cele i założenia projektu

Zarządzający zespołami pielęgniarskimi winni dysponować narzędziami, które umożliwią:

• systematyczne i stałe dokonywanie pomiarów umożliwiających właściwą alokację personelu pielęgniarskiego,
• określanie relacji pomiędzy aktualnym i pożądanym zatrudnieniem,
• określanie szczególnych sytuacji i zmiennych sezonowych,
• pozyskiwanie informacji do usprawniania organizacji opieki pielęgniarskiej,
• racjonalne planowanie obsad pielęgniarskich zarówno bieżące jak i długoterminowe,
• wykrywanie obciążenia, które poprzednio nie było brane pod uwagę.

Celem projektu badawczego było stworzenie przewodnika dla osób zarządzających kadrą pielęgniarską, tak aby mogły planować obsadę kadrową opierając się na obiektywnych przesłankach, czyli możliwym do przewidzenia zapotrzebowaniu na opiekę pielęgniarską powiązaną ze stanem pacjentów w oddziałach oraz ze specyfiką tychże oddziałów.

Przedstawiona metoda opiera się na założeniu, że klasyfikacja stanu pacjenta nie zależy od rodzaju oddziału, natomiast stopień nasilenia opieki nad pacjentem jest podyktowany nie tylko jego stanem, ale także warunkami w jakich pracuje dany oddział (liczba łóżek, architektura, organizacja pracy, używane technologie itd.), z tego względu każdy oddział powinien określić własne - charakterystyczne relacje czasowe między poszczególnymi wyznacznikami stanu pacjentów oraz skale kategorii i powiązane z nimi czasy opieki. Jest to działanie niezbędne, albowiem wykaz czynności pielęgniarskich wraz z czasami jednostkowymi, zamieszczony w opracowaniu nie odzwierciedla w sposób idealny polskiej rzeczywistości szpitalnej. Ponadto celem projektu badawczego jest opracowanie metody postępowania, a nie wytworzenie uniwersalnych standardów opieki pielęgniarskiej i stanu zatrudnienia.

Czynności, których czas wykonania jak i charakter zależy od organizacji pracy oddziału i szpitala oraz posiadanej przez nie bazy nie są w tym opracowaniu uwzględnione. Chodzi tu na przykład o wpisy i wypisy chorych, transport chorego na badania, itp. Zarządzający winni wziąć pod uwagę wszystkie te czynności odrębnie, opracowując ich wykaz i czasy standardowych przebiegów. Ponieważ czynności te nie mają bezpośredniego związku ze stanem pacjenta, ich czas wykonania powinien być doliczany do czasu uzyskanego z Tabeli przyporządkowań.

Efektem przeprowadzonego badania jest materiał szkoleniowy, który ma służyć pielęgniarkom przy dokonywaniu oceny pacjentów z punktu widzenia ciężkości stanu i zaliczaniu do odpowiednich kategorii. Materiał szkoleniowy składa się z opisów 260 przypadków chorobowych uzyskanych na podstawie obserwacji wybranych pacjentów hospitalizowanych w oddziałach szpitalnych biorących udział w badaniu.

Wprowadzenie i przegląd literatury tematu

Zagadnienie określania zapotrzebowania na opiekę pielęgniarską jest od wielu lat przedmiotem zainteresowania pielęgniarek, a zwłaszcza grupy pielęgniarek menedżerów, w wielu krajach świata. Podejmowane są w związku z tym różnorodne próby aby określenia wzoru, sposobu czy też normy pozwalającej racjonalnie określić liczebność zespołów pielęgniarskich w oddziałach. Już sama liczba różnych metod wypracowanych w różnych jednostkach sugeruje, że zagadnienie to jest trudne i bardzo skomplikowane. Pozwalając sobie na duże uproszczenie można powiedzieć, że podstawowa trudność istnieje w "pomiarze" potrzeb pacjentów jak również w ujęciu adekwatnego do tych potrzeb obciążenia pracą pielęgniarek. Nie trzeba oczywiście udowadniać, że są to kluczowe elementy oceny potrzeb kadrowych w każdej jednostce.

Złożoność zagadnienia wiąże się w dużej mierze z czynnikami, które wpływają na obciążenie pracą pielęgniarek. Można do nich zaliczyć, jak wspomniano powyżej, czynniki związane z samymi pacjentami, jak również czynniki związane z organizacją pracy oddziału.

Do czynników związanych z pacjentami zaliczyć można:

• potrzeby pacjentów
• liczba pacjentów
• poziom zależności
• liczba potrzebnych świadczeń, w których uczestniczą pielęgniarki
• dzień pobytu
• wiek pacjentów i inne

• metody organizacji pracy
• wielkość oddziałów
• warunki oddziałów (w tym architektura)
• wyposażenie oddziałów (w tym nowoczesny sprzęt)
• mechanizmy kontroli
• przepływ informacji i komunikowanie
• wsparcie z zewnątrz
• polityka administracyjna i in.

Opieka bezpośrednia to ta, która realizowana jest w bezpośrednim kontakcie z pacjentem. Natomiast opieka pośrednia jest realizowana głównie na rzecz oddziału lecz również na rzecz pacjenta, lecz nie w bezpośrednim kontakcie z nim (np. załatwianie spraw telefonicznych w imieniu pacjenta, przejścia do laboratorium z pobranym materiałem, i in.).

Dla ułatwienia zrozumienia stosowanych terminów poniższa tabela zawiera orientacyjne ich zróżnicowanie .

Opieka bezpośrednia	Opieka pośrednia
świadczenia pielęgnacyjne	czynności administracyjne
świadczenia terapeutyczne	dokumentowanie
świadczenia diagnostyczne	przygotowywanie  stanowiska pracy
inne	przekazywanie dyżuru
	wyjścia np. do laboratorium
	spotkania zespołu

Zagadnienie liczebności grupy zawodowej pielęgniarek w oddziałach szpitalnych jest szczególnie istotne z punktu widzenia jakości świadczeń oraz satysfakcji, zarówno pacjentów (zadowolenia z opieki) jaki i pielęgniarek (zadowolenie z wykonywanej pracy). Nie bez znaczenia pozostają również aspekty ekonomiczne zatrudniania pielęgniarek. Pracodawca zadaje sobie bowiem pytanie, ile pielęgniarek powinno być w oddziale, aby zapewnić sprawne i bezpieczne sprawowanie opieki zgodnie z zasadami higieny pracy. Oprócz wskazanych powyżej czynników jakościowych i ekonomicznych na podkreślenie zasługuje także zagadnienie komfortu pracy samych pielęgniarek. Zbyt często bowiem skarżą się one na nadmierne obciążenie pracą i niemożność realizowania całościowej opieki nad powierzonymi pacjentami. Uważają, że realizują minimum przysługującej pacjentom opieki. W świetle przedstawionych powyżej argumentów, racjonalne określenie zapotrzebowania na opiekę pielęgniarską znajduje pełne uzasadnienie.

Jak wspomniano powyżej opracowywanie metody określania zapotrzebowania na opiekę pielęgniarską było zadaniem realizowanym w wielu ośrodkach na całym świecie. W przybliżeniu można podać, że opracowanych zostało kilkadziesiąt metod szacowania liczebności zespołów pielęgniarskich. Na podstawie podobieństw założeń poszczególnych metod dokonać ich pogrupowania. Próbę taką przedstawia poniższa tabela.

1.	Metody intuicyjne	Ocena dokonywana przez pielęgniarkę oddziałową na podstawie dostępnych jej danych
2.	Metody konsultacyjne	Ocena na podstawie analizy pracy oddziału i aktywności pacjentów
3.	Normy zatrudnienia	Normy opracowane przez profesjonalne organizacje
4.	Wzory zatrudnienia	Metoda oparta na badaniu statystycznej zależności pomiędzy przyjętymi zmiennymi
5.	Analiza świadczeń pielęgniarskich	Metoda oparta na pomiarze czasu świadczeń, procedur, zadań
6.	Kategoryzacja pacjentów	Metoda oparta na podziale pacjentów na określone grupy w/g stopnia zależności

W większości wypadkow stosuje się kombinacje powyżej przedstawionych metod. Obecnie przyjmuje się jednak, że pierwsze cztery metody obarczone są zbyt dużym marginesem błędu i w związku z tym ich znaczenie jest niewielkie. Natomiast najbardziej intensywne prace prowadzone w różnych ośrodkach zmierzają do doskonalenia metod opartych na analizie świadczeń pielęgniarskich i kategoryzacji pacjentów. W związku z tym zespół wskazał równocześnie na dwie ostatnie metody, jako wzajemnie się uzupełniające i sformułował dwa podstawowe pytania, na które w trakcie badań próbowano znaleźć odpowiedź:

1. Co w opiece nad pacjentem zajmuje najwięcej czasu?

2. Jakie są cechy charakterystyczne pacjenta, który wymaga najwięcej opieki?

Opis realizacji projektu

W projekcie wzięły udział dwa szpitale: wojewódzki specjalistyczny z oddziałami klinicznymi i rejonowy - badaniem objęto następujące rodzaje oddziałów:

1. chorób wewnętrznych
2. kardiologiczny
3. intensywnej opieki kardiologicznej
4. geriatryczny
5. neurologiczny
6. chirurgiczny
7. ginekologiczno-położniczy
8. laryngologiczny
9. dermatologiczny

I. MOŻLIWOŚCI SAMOOBSŁUGI W ZAKRESIE:

A. Aktywności ruchowej i higieny osobistej

1. samodzielny
2. wymaga pomocy przy chodzeniu, wstawaniu z łóżka, przy kąpieli i myciu głowy
3. chodzi z dużą trudnością i tylko z pomocą, siedzi na wózku inwalidzkim,
4. wymaga pomocy przy wszystkich zabiegach higienicznych nie wstaje z łóżka, nie zmienia pozycji, nie jest w stanie zaspokajać potrzeb higienicznych

B. Przyjmowania posiłków

1. samodzielny
2 potrzebuje niewielkiej pomocy
3. karmiony przez zgłębnik lub parenteralnie
4. wymaga karmienia

C. Wydalania

1. samodzielny
2. korzysta z basenu lub kaczki, jest cewnikowany, ma zaburzenia w oddawaniu stolca
3. nie trzyma moczu i stolca

1. w normie - zachowanie typowe dla pacjenta hospitalizowanego, wykazuje chwilami lęk
2. wymaga wsparcia, manifestuje wysoki poziom lęku, często skarży się, ma nastrój obniżony lub jest nieco pobudzony
3. wykazuje zaburzenia zachowania - irracjonalne zachowania lub zaburzony obraz rzeczywistości, dużego stopnia nastrój depresyjny, lub dużego stopnia pobudzenie
4. nieprzytomny, zamroczony, zachowanie trudne do przewidzenia, agresywny lub ma tendencje samobójcze

A. Oddychanie

1. prawidłowe
2. okresowe zaburzenia oddychania

B. Układ sercowo-naczyniowy

1. w normie
2. osłabiony lub niestabilny, akcja serca nieco przyspieszona, zwolniona lub nieregularna (wymaga wykonywania pomiarów funkcji życiowych co 3-12 godz.)
3. układ w poważnym stopniu niewydolny, wymaga okresowego monitorowania
4. wydolność układu bardzo niska, stan bezpośredniego zagrożenia życia, wymaga ciągłego monitorowania

C. Nawodnienie

1. w normie
2. wymaga prowadzenia bilansu i uzupełniania płynów (doustnie lub okresowo dożylnie), lub znacznie przewodniony
3. nie przyjmuje płynów doustnie, wymaga ciągłego wlewu dożylnego lub nadmiernie przewodniony

A. Dolegliwości chorobowe

1. nie odczuwa dolegliwości
2. odczuwa lekkie dolegliwości, które potrafi kontrolować
3. odczuwa silne dolegliwości, których nie potrafi kontrolować - wymaga częstych interwencji pielęgniarskich
4. odczuwa ciągłe dolegliwości o maksymalnym nasileniu (trudne do łagodzenia), wymaga stałej obecności i pomocy pielęgniarki

B. Leczenie, diagnostyka, rehabilitacja

Zabiegi z udziałem pielęgniarki trwają (na dyżur):
1. 1 - 15 min.
2. 16 - 45 min.
3. 46 - 90 min.
4. powyżej 90 min.

1. pełna wiedza n.t zdrowia i choroby, pełna adaptacja do warunków szpitalnych
2. braki wiedzy - wymagające uzupełnienia
3. niewiedza, wymaga planowej edukacji (dotyczy to również rodziny/opiekunów), przyjęcie do oddziału
4. wymaga specjalnego programu edukacyjnego (dotyczy także rodziny/opiekunów)

Przykład:

jeżeli w punkcie I.A - "Możliwości samoobsługi w zakresie aktywności ruchowej i higieny osobistej" - pacjent lokował się w p.1 czyli "samodzielnie", a w wyznaczniku dot. stanu somatycznego III.B został sklasyfikowany jako "4" . czyli -" wydolność układu bardzo niska, stan bezpośredniego zagrożenia życia, wymaga ciągłego monitorowania" - to oczywiście zachodziła wewnętrzna sprzeczność i taki przypadek zostawał odrzucony jako nieprawdopodobny. Ponieważ tego typu przypadków było bardzo dużo, wskazywało to na złą konstrukcję podanych wyznaczników.

W trakcie bieżącej oceny przekazywanego materiału okazało się, że pożądane jest sporządzenie wykazów czynności pielęgniarskich w postaci planów opieki skojarzonych z poszczególnymi opisami przypadków chorobowych, oraz listy czynności charakterystycznych dla typu oddziału.

Już pobieżny przegląd opisów przypadków oraz planów opieki pokazał wyłaniające się problemy: w wielu opisach brakowało odniesienia do niektórych punktów wyznaczników, co uniemożliwiało pełną ocenę stanu pacjenta, ponadto okazało się, że nie ma jednoznacznego nazewnictwa czynności pielęgniarskich, co utrudniało porównanie planów opieki pochodzących z różnych oddziałów tego samego szpitala, a tym bardziej z różnych szpitali.

Nie było także zgodności co do czasów jednostkowych przypisanych poszczególnym czynnościom pielęgniarskim, u różnych pacjentów ta sama czynność wykonywana była w różnym czasie. Wystąpiło ponadto istotne zróżnicowanie pomiędzy oddziałami - często rozpiętość była tak duża, że niemożliwe stało się uśrednianie. Problemy powyższe spowodowały konieczność wielokrotnego korygowania zebranego materiału.

Z nadesłanych 300 opisów przypadków chorobowych i planów opieki 40 zostało odrzuconych, reszta uzyskała postać bazy danych i poddana została "obróbce" matematycznej.

Po kolejnych korektach powstała lista czynności pielęgniarskich z wystandaryzowanymi czasami jednostkowymi. Czasy te podano na podstawie średnich wartości pomiarów czasu wykonywanych przez pielęgniarki opracowujące plany opieki - patrz Tabela 1 w aneksie

Wszystkie plany opieki zostały przedstawione z użyciem nazw występujących w wykazie czynności pielęgniarskich. Korekcie poddana została także częstość występowania tych czynności w poszczególnych planach opieki. W ten sposób uzyskano bazę danych, w której każdemu opisowi przypadku odpowiadał plan opieki wyrażony czynnościami pielęgniarskimi o ujednoliconych nazwach. Takie powiązanie umożliwiało automatyczne korygowanie czasu łącznego opieki nad pacjentem w związku ze zmianami czasów jednostkowych, krotności czynności (czyli ile razy w ciągu doby wykonano daną czynność u pacjenta), a także zawartości samych planów opieki (dopisywanie, zastępowanie lub usuwanie poszczególnych czynności).

Po wielu dyskusjach przyjęto ostateczną wersję wyznaczników opieki, wynikającą z pogrupowania czynności pielęgniarskich umieszczonych we wspomnianym wcześniej wykazie. Ostateczna wersja wyznaczników stanu pacjenta determinujących zapotrzebowanie na świadczenia pielęgniarskie ma postać następującą (wymieniono "aspekty" opieki skojarzone ze wspomnianymi uprzednio grupami czynności pielęgniarskich):

I. POMOC w CZYNNOŚCIACH DNIA CODZIENNEGO (dalej zwana "samoobsługą") - skala od A do C

1. Żywienie
2. Czynności higieniczne
3. Wydalanie

1. Świadczenia diagnostyczne
2. Świadczenia terapeutyczne
3. Świadczenia rehabilitacyjne

1. Świadczenia pielęgnacyjne
2. Edukacja i wsparcie

Wyniki prac

W wyniku projektu opracowano:

I.Zbiór opisów stanów pacjentów.

Mają one służyć pielęgniarkom do usunięcia występujących dotychczas niejednoznaczności w systematyce stawianych diagnoz. Stany pacjenta określane na podstawie wykazywanych przez niego objawów/zachowań powiązane są z ułożonymi czynnościami pielęgnacyjnymi odpowiadającymi z kolei, ocenianym na podstawie stanu, wyznacznikom opieki. Zatem określenie stanu pacjenta w zakresie danego wyznacznika opieki wiąże się ze zbiorem spodziewanych czynności, co przyczynia się do trafniejszej kwalifikacji i zmniejszenia uznaniowości intuicyjnej oceny.
Pożądane jest by wykorzystanie pozostałych części opracowania poprzedzone było "szkoleniem w używaniu wspólnego języka", tj. ocenianiem przez pielęgniarki stanów pacjentów, z użyciem zaproponowanej skali wyznaczników cząstkowych (A, B, C, D - patrz str. 11). Ćwiczenie to ma na celu skłonienie pielęgniarek do myślenia o stanie pacjenta (przy kwalifikacji do grup o danej intensywności i czasie opieki) rozumiejąc przez to czynności, jakie są związane z tym stanem. Należy także mieć na uwadze spodziewane różnice między poszczególnymi typami oddziałów, stąd opisane w materiale plany opieki należy traktować nie jako wzorcowe, a raczej przykładowe. Używając metafory - chodzi o nauczenie się używania języka wspólnego różnym oddziałom i szpitalom, a zdania formułowane w tym języku powinny odnosić się do lokalnej rzeczywistości.

A.Tabela - wykaz czynności pielęgniarskich - Tabela Nr 1 w aneksie

B.Tabela przyporządkowań - Tabela nr 2 w aneksie

Tablice przyporządkowań pacjentów składają się z wszystkich możliwych kombinacji wartości (A, B, C, D), przyznawanych trzem wyznacznikom przyjętym w projekcie. Pierwsza z tych tabel (Tabela 2a) jest podsumowaniem materiału uzyskanego w projekcie (Tabele 2 b i 2 c podano jako ilustrację możliwych innych relacji czasowych między wyznacznikami opieki. Jak wspomniano relacje te zależeć będą w głównej mierze od rodzaju oddziału, a także od struktury leczonych w nim przypadków.). Każda z kombinacji daje w rezultacie jedną z 12 kategorii łącznych związanych z wyliczonym na podstawie planów opieki całkowitym czasem opieki pielęgniarskiej. Ocena stanu pacjenta według wyznaczników związana jest z wykazem czynności pielęgniarskich przyporządkowanych danemu wyznacznikowi i z potencjalną częstością ich wystąpienia u danego pacjenta. Zakwalifikowanie danego przypadku chorobowego, tj. nadanie mu wartości A, B, C, D opierać się będzie na metodzie intuicyjnej, jednakże uzupełnionej wspólnym rozumieniem, jakich czynności pielęgniarskich dany wyznacznik stanu pacjenta dotyczy.

Pozwala ono rejestrować czynności pielęgniarskie w odniesieniu do pacjentów oddziału i dokonywać analizy pod kątem wzajemnych relacji między wyznacznikami opieki a świadczeniami wykonanymi. Jednym z produktów jest wspomniana Tablica przyporządkowań, odpowiadająca charakterystyce danego oddziału.

Metodyka określania zapotrzebowania na opiekę pielęgniarską

Szkolenie pielęgniarek na podstawie opracowanego materiału powinno obejmować kategoryzację opisanych przypadków chorobowych przy użyciu wyznaczników cząstkowych.

Przykładowe opisy przypadków chorobowych pokazują, na co należy zwrócić uwagę oceniając pacjenta w procesie kategoryzacji. Aby zweryfikować poprawność oceny ćwiczących pielęgniarek załączono tabelę z ocenami dokonanymi przez zespół autorski. Zakończenie szkolenia może nastąpić po uzyskaniu zgodności oceny w ok. 80-90% przypadków.

Stosując zaproponowane w tym opracowaniu podejście do obliczania zapotrzebowania na opiekę pielęgniarską w polskich szpitalach, należy uwzględnić następujące etapy wdrażania:

• każdy szpital powinien zweryfikować wykaz czynności pielęgniarskich pod kątem jego kompletności i dopisać te, które nie wystąpiły, a powinny się w nim znaleźć. Przy czym pożądane byłoby raczej agregowanie drobnych, elementarnych czynności w bardziej ogólne świadczenia pielegniarskie.

Przykłady:

a) podanie talerza i sztućców, przysunięcie stolika, rozdrobnienie posiłku - są to elementy świadczenia pielęgniarskiego nazwanego - "pomoc w spożywaniu posiłku"

b) przygotowanie krwi, wykonanie próby biologicznej i dezynfekcja miejsca wkłucia wchodzą w skład procedury przetoczenia krwi, itd.

• każdy pacjent powinien mieć prowadzoną przez okres hospitalizacji kartę pielęgnacji wypełnianą codziennie, z użyciem nazw czynności występujących na omawianej wcześniej liście

• każdy pacjent powinien podlegać codziennej ocenie z punktu widzenia ciężkości stanu i zapotrzebowania na opiekę pielęgniarską w zakresie trzech wyznaczników:
• samoobsługi
• świadczeń diagnostycznych i terapeutycznych
• świadczeń pielęgnacyjnych i psychopedagogicznych

• ustalenie relacji rzeczywistych czasów opieki według podanych wyznaczników
• ustalenie przedziałów czasowych i wartości średnich oraz kombinacji stanów wyznaczników prowadzących do określonej łącznej kategorii opieki.

Przykład:

jeżeli w tabeli podanej w opracowaniu przypadek chorobowy "X" uzyskał w poszczególnych wyznacznikach następujące kategorie cząstkowe:

• samoobsługa A
• świadczenia diagnostyczne i terapeutyczne A
• świadczenia pielęgnacyjne B

i zakwalifikowany został do kategorii łącznej A, to jest to związane z niewielkim znaczeniem świadczeń pielęgnacyjnych, a większą wagą pozostałych wyznaczników. Ale może zdarzyć się oddział, gdzie pacjenci wymagać będą wzmożonej pielęgnacji przy niewielkim udziale czynności diagnostyczno-terapeutycznych i samoobsługi, wtedy przydzielenie w ostatnim wyznaczniku kategorii cząstkowej "B" może spowodować ostateczną kwalifikację pacjenta np. do kategorii C i.t.p.

Projekt badawczy dot. metodologii oszacowania zapotrzebowania na opiekę pielęgniarską, został rozpoczęty w sierpniu 1996r. na zamówienie Biura Naczelnej Pielęgniarki Kraju.

Udział w niniejszym projekcie wzięły następujące jednostki służby zdrowia:

- III Klinika Chirurgiczna Collegium Medicum U.W.- Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. Narutowicza w Krakowie

- Zespół Opieki Zdrowotnej w Kętrzynie

- Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy im. St. Popowskiego w Olsztynie

- Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie - jako jednostka koordynująca wykonanie projektu

- Biuro Naczelnej Pielęgniarki Kraju - jako nadzór merytoryczny

W skład Zespołu Autorskiego weszły następujące osoby:

1. Doc.dr hab. Helena Lenartowicz - Wydział Pielęgniarstwa Collegium Medicum U.J. w Krakowie
2. mgr Grażyna Wójcik - Naczelna Pielęgniarka Kraju
3. mgr Anna Blak - BNPK
4. mgr Lilia Wieremiej - Pielęgniarka Wojewódzka Olsztyn
5. mgr Krystyna Piskorz - Pielęgniarka Naczelna Woj.Specj.Szpit.Dziecięcego im. Popowskiego w Olsztynie
6. mgr Elżbieta Limanowicz - Pielęgniarka Naczelna Zespołu Opieki Zdrowotnej w Kętrzynie
7. mgr Janina Dragosz - Pielęgniarka Przełożona III Kl. Chirurgicznej Collegium Medicum U.J. Wojewódzki Szpital Specj. im. Narutowicza w Krakowie
8. Dr Grażyna Rogala-Pawelczyk - Wydział Pielęgniarstwa Akademii Medycznej w Lublinie
9. mgr Marek Ziegman - Główny Specjalista d/s Ekonomizacji Instyut Gruźlicy i Chorób Płuc
10. mgr Joanna Zwierowicz - specjalista d/s ekonomizacji Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc

W spotkaniach Zespołu Autorskiego brali udział także przedstawiciele Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych. Recenzji niniejszego opracowania dokonały: doc.dr hab. Helena Lenartowicz oraz dr Barbara Sztembis.

Literatura - wykaz

1. Ksykiewicz - Dorota A., Rusecki P.: Doskonalenie organizacji opieki pielęgniarskiej w lecznictwie stacjonarnym. Praca zbiorowa, Kraków-Lublin1996
2. Endacott R, Chellel A: Nursing dependency scoring: measuring the total workload. Nurs Stand 1996;10:39-42.
3. Glaser H: [Organization in nursing. Use your time meaningfully] Organisation in der Pflege: Gehen Sie sinnvoll mit ihrer Zeit um. Pflege Z 1996;49:180-183.
4. Miranda DR, de Rijk A, Schaufeli W: Simplified Therapeutic Intervention Scoring System: the TISS-28 items--results from a multicenter study. Crit Care Med 1996;24:64-73.
5. Myles GL, Malkoff MD, Perry AG, Bucholz RD, Gomez CR: Therapeutic Intervention Scoring System used in the care of patients in pentobarbital-induced coma to determine nurse-patient ratios. Am J Crit Care 1996;5:74-79.
6. Schmidt L, Nelson D: A seasonal staffing model. J Nurs Adm 1996;26:52-55.
7. Shirazi R, Mejia A: A computer model to assess continuity of care. Mod Midwife 1996;6:10-11.
8. Smeltzer CH, Hines PA, Beebe H, Keller B: Streamlining documentation: an opportunity to reduce costs and increase nurse clinicians' time with patients. J Nurs Care Qual 1996;10:66-77.
9. Burkle T, Kuch R, Passian A, Prokosch U, Dudeck J: The impact of computer implementation on nursing work patterns: study design and preliminary results. Medinfo 1995;8 Pt 2:1321-1325.
10. Carr Hill RA, Jenkins Clarke S: Measurement systems in principle and in practice: the example of nursing workload. J Adv Nurs 1995;22:221-225.
11. Cone M, Conner McGovern C, Barnard K, Riegel B: Satisfaction with a new model of professional practice in critical care. Crit Care Nurs Q 1995;18:67-74.
12. Delacretaz AC, Frutiger P: Calculation of patient's complexity: paramedical and nursing facets. Comput Methods Programs Biomed 1995;48:97-102.
13. Dunbar LJ, Diehl BC: Developing a patient classification system for the pediatric rehabilitation setting. Rehabil Nurs 1995;20:328-332.
14. Grant AM, Grinspun D, Hernandez CA: The revision of a workload measurement tool to reflect the nursing needs of patients with traumatic brain injury. Rehabil Nurs 1995;20:306-9,313.
15. Hutsko GM, Jones JB, Danielson L: Using point-of-care testing to speed patient care: one emergency department's experience. J Emerg Nurs 1995;21:408-412.
16. Janelli LM, Dickerson SS, Ventura MR: Focus groups: nursing staff's experiences using restraints. Clin Nurs Res 1995;4:425-441.
17. Jeffreys LA, Clark AL, Koperski M: Practice nurses' workload and consultation patterns. Br J Gen Pract 1995;45:415-418.
18. Kooijman CJ, Klaassen Leil CC: Extraction, preparation, and presentation of patient classification-data for the benefit of management overviews. Medinfo 1995;8 Pt 2:1382-1385.
19. Lepage E, Guillemet B, Durepaire P, Dupont M, Veyer K: Promoting measure of nursing care workload through computerization. Proc Annu Symp Comput Appl Med Care 1995;615-619.
20. Arthur T, James N: Determining nurse staffing levels: a critical review of the literature. J Adv Nurs 1994;19:558-565.
21. Bodinsky GN: Developing a staffing model. Gastroenterol Nurs 1994;17:72-75.
22. Carr A: GRASPing the nettle, the introduction of a workload measurement tool into an accident and emergency department. Accid Emerg Nurs 1994;2:21-26.
23. DeGroot HA: Patient classification systems and staffing. Part 1, Problems and promise. J Nurs Adm 1994;24:43-51.
24. DeGroot HA: Patient classification systems and staffing. Part 2, Practice and process. J Nurs Adm 1994;24:17-23.
25. Edwardson SR, Giovannetti PB: Nursing workload measurement systems. Annu Rev Nurs Res 1994;12:95-123.
26. McDaniel AM: Using generalizability theory for the estimation of reliability of a patient classification system. J Nurs Meas 1994;2:49-62.
27. Procter S, Hunt M: Using the Delphi survey technique to develop a professional definition of nursing for analysing nursing workload. J Adv Nurs 1994;19:1003-1014.
28. Shamian J, Hagen B, Hu TW, Fogarty TE: The relationship between length of stay and required nursing care hours. J Nurs Adm 1994;24:52-58.
29. AnonymousMeasuring neonatal nursing workload. Northern Neonatal Network. Arch Dis Child 1993;68:539-543.
30. Cockerill R, Pallas LO, Bolley H, Pink G: Measuring nursing workload for case costing. Nurs Econ 1993;11:342-349.
31. Levenstam AK, Engberg IB: The Zebra system--a new patient classification system. J Nurs Manag 1993;1:229-237.
32. Loomis ME: Historical overview: comparison of nursing research classification systems. ANA Publ 1993;1-9.
33. Bostrom J: Early determinants of required nursing care hours in the acute care setting. Inquiry 1992;29:99-104.
34. Clark J, Lang N: Nursing's next advance: an internal classification for nursing practice. Int Nurs Rev 1992;39:109-11,128.
35. Coles J, Jenkins L: Computerised nursing-workload systems. Sr Nurse 1992;12:5-7.
36. Delaney C, Mehmert PA, Prophet C, Bellinger SL, Huber DG, Ellerbe S: Standardized nursing language for healthcare information systems. J Med Syst 1992;16:145-159.
37. Friedberg E, O'Reilly L, Theriault JA: Development of an operating room nursing workload measurement system. Can Oper Room Nurs J 1992;10:7-10.
38. Hjortso E, Buch T, Ryding J, et al: The nursing care recording system. A preliminary study of a system for assessment of nursing care demands in the ICU. Acta Anaesthesiol Scand 1992;36:610-614.
39. Jelinek RC, Kavois JA: Nurse staffing and scheduling: past solutions and future directions. J Soc Health Syst 1992;3:75-82.
40. O'Brien Pallas L, Cockerill R, Leatt P: Different systems, different costs? An examination of the comparability of workload measurement systems. J Nurs Adm 1992;22:17-22.
41. Sandhu BK, Kerouac S, Duquette A: A case study of a nursing assignment pattern. Can J Nurs Res 1992;24:51-64.
42. Van Ruiswyk J, Hartz A, Guse C, Sigmann P, Porth C, Buck K: Nursing assessments: patient severity of illness. Nurs Manage 1992;23:44-6,48.
43. AnonymousTime oriented score system (TOSS): a method for direct and quantitative assessment of nursing workload for ICU patients. Italian Multicenter Group of ICU research (GIRTI). Intensive Care Med 1991;17:340-345.
44. Buckle JM, Horn SD, Simpson RL: Nursing care classification: a conceptual model. Appl Nurs Res 1991;4:100-106.
45. Karshmer JF: Expert nursing diagnoses. The link between nursing care plans and patient classification systems. J Nurs Adm 1991;21:31-39.
46. Prescott PA: Nursing intensity: needed today for more than staffing. Nurs Econ 1991;9:409-414.
47. Prescott PA, Ryan JW, Soeken KL, Castorr AH, Thompson KO, Phillips CY: The Patient Intensity for Nursing Index: a validity assessment. Res Nurs Health 1991;14:213-221.
48. Bulechek GM, Kraus VL, Wakefield B, Kowalski DK: An evaluation guide to assist with implementation of nursing diagnosis. Nurs Diagn 1990;1:18-23.
49. Goodwin M, Hawkins A: PAIS dependency system: a validation. Aust J Adv Nurs 1990;7:24-27.
50. Grant JS, Kinney M: Altered level of consciousness: validity of a nursing diagnosis. Res Nurs Health 1990;13:403-410.
51. Vincent KG, Coler MS: A unified nursing diagnostic model [see comments]. Image J Nurs Sch 1990;22:93-95.
52. Jennings BM, Rea RE, Antopol BB, Carty JL: Selecting, implementing, and evaluating patient classification systems: a measure of productivity. Nurs Adm Q 1989;14:24-35.
53. O'Brien Pallas L, Leatt P, Deber R, Till J: A comparison of workload estimates using three methods of patient classification. Can J Nurs Adm 1989;2:16-23.
54. Ambutas S: A comparison of two patient classification systems for an MICU. Nurs Manage 1988;19:64A-64C,64F,64H.
55. Haas SA: Patient classification systems: a self-fulfilling prophecy. Nurs Manage 1988;19:56-8,60-2.
56. Mion LC, McLaren CE, Frengley JD: The impact of patients' severity of illness and age on nursing workload. Nurs Manage 1988;19:26-8,30,32-3.
57. Nagaprasanna B: Patient classification systems: strategies for the 1990s. Nurs Manage 1988;19:105-6,108,112.
58. O'Brien Pallas L: An analysis of the multiple approaches to measuring nursing workload. Can J Nurs Adm 1988;1:8-11.
59. Williams MA: When you don't develop your own: validation methods for patient classification systems. Nurs Manage 1988;19:90-2,94,96.
60. Crew AD, Stoodley KD, Old S, Unsworth GD, Thompson MJ: A sampling study of bedside nursing activity in a cardiac surgical intensive care unit. Part 2. The effect of time and shift on the nursing workload. Intensive Care Med 1987;13:192-198.
61. McCranie EW, Lambert VA, Lambert CE, Jr. Work stress, hardiness, and burnout among hospital staff nurses. Nurs Res 1987;36:374-378.
62. Ozbolt JG: Developing decision support systems for nursing. Theoretical bases for advanced computer systems. Comput Nurs 1987;5:105-111.
63. Bailie JS: Determining nursing costs: the Nursing Intensity Index. NLN Publ 1986;197-211.
64. Buck EA: Correlating patient classification and DRGs. NLN Publ 1986;83-97.
65. Dijkers M, Paradise T, Maxwell M: Pitfalls of using patient classification systems for costing nursing care. NLN Publ 1986;3-21.
66. Fosbinder D: Nursing costs/DRG: a patient classification system and comparative study. J Nurs Adm 1986;16:18-23.
67. Harrell JS: Predicting nursing care costs with a patient classification system. NLN Publ 1986;149-163.
68. Heyrman KS, Nelson KM: Developing a patient classification system: a case study. NLN Publ 1986;33-49.
69. Hoffman F, Schaefer T, Zuraikal N: Setting nursing hours standards. Part 1. J Nurs Adm 1986;16:13-16.
70. Hoffman FM: Setting nursing hours standards. Part 2. J Nurs Adm 1986;16:17-19.
71. Lucke K, Lucke J: Severity of illness and nursing intensity as predictors of treatment costs. NLN Publ 1986;181-195.
72. Paradise T, Dijkerz M, Maxwell M: A patient classification system for rehabilitation nursing. NLN Publ 1986;275-292.
73. Pardue SF, Dick CT: Patient classification. Illness acuity and nursing care needs. J Psychosoc Nurs Ment Health Serv 1986;24:23-30.
74. Philibert MB: Patient acuity systems: taking the measure of nursing care. Nurs Manage 1986;17:60-61.
75. Smith DL, Molzahn Scott AE: A comparison of nursing care requirements of patients in long-term geriatric and acute care nursing units. J Adv Nurs 1986;11:315-321.
76. Sovie MD, Tarcinale MA, VanPutte A, Stunden A: Amalgam of nursing acuity, DRGs, and costs. NLN Publ 1986;121-148.
77. Adams R, Duchene P: Computerization of patient acuity and nursing care planning. New approach to improved patient care and cost-effective staffing. J Nurs Adm 1985;15:11-17.
78. Giovannetti P: DRGs and nursing workload measures. Comput Nurs 1985;3:88-91.
79. Halloran EJ: Nursing workload, medical diagnosis related groups, and nursing diagnoses. Res Nurs Health 1985;8:421-433.
80. Siegrist LM, Dettor RE, Stocks B: The PIE system: complete planning and documentation of nursing care. QRB Qual Rev Bull 1985;11:186-189.
81. Lenartowicz H.: Organizacja pracy pielęgniarskiej. Skrypt dla studentów Wydz. Piel.. A.M. Lublin, 1985.
82. Bermas NF, Van Slyck A: Patient classification systems and the nursing department. Hospitals 1984;58:99-100.
83. Johnson K: A practical approach to patient classification. Nurs Manage 1984;15:39-46.
84. Kromash EJ: Patient classification and required nursing time in a pediatric emergency department. J Emerg Nurs 1984;10:69-73.
85. Lagona TG, Stritzel MM: Nursing care requirements as measured by DRG. J Nurs Adm 1984;14:15-18.
86. Mitchell M, Miller J, Welches L, Walker DD: Determining cost of direct nursing care by DRGs. Nurs Manage 1984;15:29-32.
87. Schroeder RE, Rhodes AM, Shields RE: Nurse acuity systems: CASH vs. GRASP (a determination of nurse staff requirements). Nurs Forum 1984;21:72-77.
88. St.Germain D, Meijers A: Nursing workload measurement: an expanded future role. Dimens Health Serv 1984;61:18-20.
89. Alward RR: Patient classification systems: the ideal vs. reality. J Nurs Adm 1983;13:14-19.
90. Auger JA, Dee V: A patient classification system based on the Behavioral System Model of Nursing: Part 1. J Nurs Adm 1983;13:38-43.
91. Bay KS, Leatt P, Stinson SM: Cross-validation of a patient classification procedure: an application of the U method. Med Care 1983;21:31-47.
92. Billings DM: Patient classification in critical care. Dimens Crit Care Nurs 1983;2:36-43.
93. Davis AL: Classifying rehabilitation patients. Nurs Manage 1983;14:47-51.
94. Dunlop N, Watson J, Bryne GA: Measuring workload--a nursing WISH. Dimens Health Serv 1983;60:40
95. Halloran EJ: Staffing assignment: by task or by patient. Nurs Manage 1983;14:16-18.
96. Meijers A: Nursing: using workload measurement systems. Dimens Health Serv 1983;60:49
97. Thiry RD: The significance of classification systems for nursing. Kans Nurse 1983;58:6-8.
98. Lenartowicz H., Szeloch Z.: Podstawy organizacji i kierowania dla pielęgniarek. PZWL, Warszawa 1983.
99. Bay KS, Leatt P, Stinson SM: A patient-classification system for long-term care. Med Care 1982;20:468-488.
100. Henney CR, Chrissafis I, McFarlane J, Crooks J: A method of estimating nursing workload. J Adv Nurs 1982;7:319-325.
101. Coudret NA: Determining faculty workload. Nurse Educ 1981;6:38-41.
102. Engwer L: Nursing workload: the busyness factor. Dimens Health Serv 1981;58:18-20.
103. Hayes M, Moritz M: Patient classification systems--a nurse management tool. Dimens Health Serv 1981;58:22-24.
104. Leatt P, Bay KS, Stinson SM: An instrument for assessing and classifying patient by type of care. Nurs Res 1981;30:145-150.
105. Mallick MJ: Patient assessment-based on data, not intuition. Nurs Outlook 1981;29:600-605.
106. O'Shea JT, Vaughan RG: Analysis of patient classification data. J Nurs Adm 1981;11:14-15.
107. Cavaiola LJ, Young JP: An integrated system for patient assessment and classification and nurse staff allocation for long term care facilities. Health Serv Res 1980;15:281-306.
108. Henney CR, Bosworth BS: A computer-based system for the automatic production of nursing workload data. Nurs Times 1980;76:1212-1217.
109. Scherer K, MacKenzie L: The dilemma of patient classification systems. Dimens Health Serv 1980;57:34-35.
110. Lenartowicz H.: Cele i funkcje pielęgniarstwa w szpitalu [w]: Kadra pielęgniarska w lecznictwie stacjonarnym. Rozprawa habilitacyjna, A.M. Lublin, 1978

Słowniczek

Wyznacznik opieki:

kryterium, w zakresie którego oceniany jest stan pacjenta, stan ten związany jest z określoną grupą czynności pielęgniarskich, (w projekcie badawczym przyjęto 3 wyznaczniki stanu pacjenta).

Kategoryzacja pacjentów, kategoria opieki:

system klasyfikacji pacjentów zakładający grupowanie chorych według przyjętych kryteriów do określonych kategorii związanych z wymaganą intensywnością opieki.

Kategoria cząstkowa: ocena stanu pacjenta w zakresie jednego wyznacznika poprzez przyznanie odpowiedniej wartości z przyjętej skali (w projekcie badawczym skala od A do D) wartość ta określa stopień nasilenia opieki pielęgniarskiej w zakresie danego wyznacznika.

Kategoria łączna:

sumaryczna ocena stanu pacjenta uwzględniająca wartości jakie przyznano poszczególnym wyznacznikom, ocena sumaryczna jest wynikiem kombinacji w jakiej wystapiły kategorie cząstkowe. W projekcie badawczym uwzględniono 12 kategorii opieki przyjmujących wartości od I do XII.

Skala kategorii: wartości A, B, C... Wartości z tej skali odpowiadają stopniowi nasilenia opieki pielęgniarskiej (wyrażonemu w jednostkach czasu).

Tablica przyporządkowań: tablica zestawień wartości wyznaczników (od A do D) i wynikłych z ich kombinacji kategorii łącznych (od I do XII).

Czas jednostkowy, wystandaryzowany czas jednostkowy: uśredniony czas jednokrotnego wykonania czynności pielęgniarskiej ujętej w jednolitym oddziałowym wykazie czynności