[10] Zabiegi pielęgniarskie

[10.1]  Podawanie leków

[10.1.1] Podawanie leków doustnie (*)

Doustne podawanie leków jest najczęściej stosowaną formą farmakoterapii. Leki podawane ta drogą wchłaniają się w jamie ustnej, w żołądku, a największa ich ilość wchłania się w jelicie cienkim. Doustnie mogą być podawane leki w postaci: tabletek, drażetek, kapsułek, pigułek, kropli, roztworów, zawiesin, proszków, opłatków, granulek, syropów. Ograniczenia w podawaniu doustnym leków dotyczą osób z trudnościami w połykaniu oraz osób, u których występuje nadwrażliwość błony śluzowej żołądka na stosowane środki.

Czynności:

Literatura:

1. Ciechaniewicz W.: Pielęgniarstwo - ćwiczenia. PZWL. Warszawa, 2001.

2. Huber A., Karasek-Kreutzinger B., Jobin-Howald U.: Kompendium pielęgniarstwa. PZWL. Warszawa,1995.

3. Kirschnick O.: Pielęgniarstwo. Urban&Urban. Wrocław, 2001.

4. Wołynka S.: Pielęgniarstwo ogólne.PZWL. Warszawa. 1993

5. Zahradniczek K.: Wprowadzenie do pielęgniarstwa. PZWL. Warszawa,1999.

[10.1.2] Podawanie leków do ucha (*)

Jest to zabieg terapeutyczny polegający na aplikowaniu środków farmaceutycznych do ucha w postaci kropli lub maści w celu przywrócenia fizjologicznych warunków jego funkcji. Jest stosowany w sytuacjach istniejących zakażeń, stanów zapalnych narządu słuchu, czyraków zewnętrznego przewodu słuchowego lub perforacji błony bębenkowej.

Czynności:

Literatura:

1. Ciechaniewicz W.: Pielęgniarstwo - ćwiczenia. PZWL. Warszawa, 2001.

2. Dison N.: Technika zabiegów pielęgniarskich. PZWL. Warszawa, 1998.

3. Huber A., Karasek-Kreutzinger B., Jobin-Howald U.: Kompendium pielegniarstwa, PZWL. Warszawa, 1995.

4. Wołynka S.: Pielęgniarstwo ogólne. PZWL. Warszawa, 1993.

5. Zahradniczek K.(red).: Wprowadzenie do pielęgniarstwa. PZWL. Warszawa, 1999.

[10.1.3] Podawanie leków do oka (*)

Podawanie leków do oka polega na aseptycznym aplikowaniu środków leczniczych w postaci maści lub kropli do worka spojówkowego w celu przywrócenia fizjologicznych warunków w zewnętrznej części oka. Jest stosowane w sytuacjach leczenia stanów zapalnych, chorób na tle alergicznym, jaskry oraz jako przygotowanie oczu do badań diagnostycznych, a także w sytuacjach zapobiegania zakażeniom, wysychaniu lub uszkodzeniu tkanek przy braku ruchu powiekami lub defekcie braku bądź niedoboru łez.

Czynności:

Literatura:

1. Ciechaniewicz W.: Pielęgniarstwo-ćwiczenia. PZWL. Warszawa, 2001.

2. Dison N.: Technika zabiegów pielęgniarskich. PZWL. Warszawa, 1998.

3. Huber A., Karasek-Kreutzinger B., Jobin-Howald U.: Kompendium pielegniarstwa, PZWL. Warszawa, 1995.

4. Litwin N.: Zarys okulistyki. PZWL. Warszawa, 1997.

5. Wołynka S.: Pielęgniarstwo ogólne. PZWL. Warszawa, 1993.

6. Zahradniczek K.(red).: Wprowadzenie do pielęgniarstwa. PZWL. Warszawa, 1999.

[10.1.4] Podawanie leków - inhalacje (*)

Inhalacje polegają na wdychaniu gazów oddechowych wraz z rozpylonymi w nich środkami nawilżającymi (para wodna) lub leczniczymi o działaniu miejscowym (np. rozszerzające oskrzela, rozluźniające wydzielinę) lub ogólnym (np. adrenalina, atropina). W zależności od rodzaju urządzenia wytwarzającego wziewną postać środka aplikowanego do dróg oddechowych wyróżniamy inhalatory pneumatyczne, elektryczne i ultradźwiękowe, które wytwarzają aerozole o różnym stopniu rozproszenia cząstek. W aparacie rozpraszającym lek za pomocą ultradźwięków wielkość wytwarzanych kropelek jest mniejsza niż 3 mikrony - powstające kropelki docierają aż do pęcherzyków płucnych. Inne aparaty wytwarzają kropelki o większej średnicy, co jest równoznaczne z niższym poziomem oddziaływania tych cząstek w układzie oddechowym. Zabieg trwa nie dłużej niż 15-20 minut, w czasie którym pacjent wdycha nie więcej niż 2 ml leku.

Czynności:

Literatura:

1. Bokiej J.: Terapia inhalacyjna. Rhone-Poulenc Rorer. Warszawa,1998.

2. Dison N.: Technika zabiegów pielęgniarskich. PZWL. Warszawa, 1998.

3. Huber A., Karasek-Kreutzinger B., Jobin-Howald U.: Kompendium pielegniarstwa, PZWL. Warszawa, 1995.

4. Kirschnick O.: Pielęgniarstwo. Urban&Partner. Wrocław, 2001.

5. Widomska-Czekajska T, Górajek-Jóźwik J.(red).: Przewodnik encyklopedyczny dla pielęgniarek. PZWL. Warszawa, 1996.

6. Zahradniczek K.(red).: Wprowadzenie do pielęgniarstwa. PZWL. Warszawa, 1999.

[10.1.5] Podawanie leków przezskórnie (*)

Podawanie leków przez skórę obejmuje stosowanie zasypek (pudru), mazideł, maści, kremu, past, roztworów, płynnego pudru, lotionów, kąpieli leczniczych oraz zabiegów przeciwzapalnych (patrz procedura: zabiegi p/zapalne-kompresy, okłady). Leki podawane przez skórę najczęściej mają działanie miejscowe, lecz wchłonięte do krwioobiegu mogą działać ogólnie. Zabieg wykonywany jest na podstawie indywidualnej karty zleceń lekarskich lub na podstawie własnej oceny stanu chorego przez pielęgniarkę.

Czynności:

Literatura:

1. Ciechaniewicz W.: Pielęgniarstwo - ćwiczenia. PZWL. Warszawa, 2001.

2. Dison N.: Technika zabiegów pielęgniarskich. PZWL. Warszawa, 1998.

3. Huber A., Karasek-Kreutzinger B., Jobin-Howald U.: Kompendium pielęgniarstwa. PZWL. Warszawa,1995.

4. Kirschnick O.: Pielęgniarstwo. Urban&Urban. Wrocław, 2001.

5. Zahradniczek K.: Wprowadzenie do pielęgniarstwa. PZWL. Warszawa,1999.

[10.1.6] Podawanie leków śródskórnie (*)

Zabieg klasyfikowany jako działania terapeutyczne pielęgniarki, polegający nawprowadzeniu środka leczniczego w obręb skóry (podnaskórkowo). Wchłanianie leku wtkance przebiega powoli, resorpcja leku następuje z wytworzonego bąbla.

Czynności:

Literatura:

1. Brożek L.: Wstrzyknięcia i wlewy dożylne. Wydawnictwo PZWL, Warszawa 1998.

2. Bujak M.: Podstawowe techniki zabiegowe w opiece ambulatoryjnej. Springer PWN, Warszawa 1996.

3. Ciuruś M.J.: Zapobieganie zakażeniom w gabinetach zabiegowych a jakość usług medycznych. Wydawnictwo Adi, Łódź 1999.

4. Hildebrand N.: Iniekcje, infuzje, pobieranie krwi. Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, Wrocław 2001.

5. Huber A., Karasek-Kreutzinger B., Jobin-Howald U.: Kompendium pielęgniarstwa. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1995.

6. Gregson J.: Kieszonkowy poradnik pielęgniarstwa klinicznego. Wydawnictwo Lekarsie PZWL, Warszawa 1996.

7. Dison N.: Technika zabiegów pielęgniarskich. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999.

8. Krischnick O.: Pielęgniarstwo. Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, Wrocław 1997.

[10.1.7] Podawanie leków podskórnie (*)

Zabieg klasyfikowany jako działania terapeutyczne pielęgniarki, polegający nawprowadzeniu środka leczniczego do tkanki podskórnej, gdzie wchłanianie leku odbywa się w sposób przedłużony. Najczęstsze zastosowanie iniekcji podskórnych przy wykonywaniu szczepień ochronnych, podawaniu insuliny, leków przeciwzakrzepowych).

Czynności:

Literatura:

1. Brożek L.: Wstrzyknięcia i wlewy dożylne. Wydawnictwo PZWL, Warszawa 1998.

2. Bujak M.: Podstawowe techniki zabiegowe w opiece ambulatoryjnej. Springer PWN, Warszawa 1996.

3. Ciuruś M.J.: Zapobieganie zakażeniom w gabinetach zabiegowych a jakość usług medycznych. Wydawnictwo Adi, Łódź 1999.

4. Hildebrand N.: Iniekcje, infuzje, pobieranie krwi. Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, Wrocław 2001.

5. Huber A., Karasek-Kreutzinger B., Jobin-Howald U.: Kompendium pielęgniarstwa. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1995.

6. Gregson J.: Kieszonkowy poradnik pielęgniarstwa klinicznego. Wydawnictwo Lekarsie PZWL, Warszawa 1996.

7. Dison N.: Technika zabiegów pielęgniarskich. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999.

8. Krischnick O.: Pielęgniarstwo. Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, Wrocław 1997.

[10.1.8] Podawanie leków domięśniowo (*)

Zabieg klasyfikowany jako działania terapeutyczne pielęgniarki, polegający nawprowadzeniu środka leczniczego do tkanki mięśniowej. Resorpcja leku w tkance odbywa się w sposób nieco przedłużony. Najczęstsze zastosowanie iniekcji domięśniowych jest wskazane przy podawaniu leków w celu odciążenia przewodu pokarmowego lub podania leków o oleistej konsystencji.

Czynności:

Literatura:

1. Brożek L.: Wstrzyknięcia i wlewy dożylne. Wydawnictwo PZWL, Warszawa 1998.

2. Bujak M.: Podstawowe techniki zabiegowe w opiece ambulatoryjnej. Springer PWN, Warszawa 1996.

3. Ciuruś M.J.: Zapobieganie zakażeniom w gabinetach zabiegowych a jakość usług medycznych. Wydawnictwo Adi, Łódź 1999.

4. Hildebrand N.: Iniekcje, infuzje, pobieranie krwi. Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, Wrocław 2001.

5. Huber A., Karasek-Kreutzinger B., Jobin-Howald U.: Kompendium pielęgniarstwa. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1995.

6. Gregson J.: Kieszonkowy poradnik pielęgniarstwa klinicznego. Wydawnictwo Lekarsie PZWL, Warszawa 1996.

7. Dison N.: Technika zabiegów pielęgniarskich. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999.

8. Krischnick O.: Pielęgniarstwo. Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, Wrocław 1997.

[10.1.9] Podawanie leków dożylnie (*)

Jest to zabieg aseptyczny, terapeutyczny polegający na wprowadzeniu leku na zlecenie lekarskie do naczynia żylnego w celu jego szybkiego zadziałania. Osoba wykonująca zabieg powinna posiadać wiedzę zawodową oraz posiadać zaświadczenie o odbyciu kursu specjalistycznego, uprawniającego do wykonywania wstrzyknięć dożylnych.

Czynności :

Literatura:

1. Brożek L.: Wstrzyknięcia i wlewy dożylne. Wydawnictwo PZWL, Warszawa 1998.

2. Dison. N.: technika zabiegów pielęgniarskich. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa1999.

3. Huber A., Karasek- Kreutzinger B., Jobin-Howald U.: Kompendium pielęgniarstwa.Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1995.

4. Bujak M.: Podstawowe techniki zabiegowe

5. Hildebrand N.: Iniekcje, infuzje, pobieranie krwi. Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner,. Wrocław 2001.

[10.1.10] Podawanie leków dopochwowo (*)

Podawanie leków drogą dopochwową jest zabiegiem terapeutycznym polegającym na podaniu leku w postaci globulek, tabletek, kremów, żeli, galaretek, płukań do pochwy. Celem podawania leków drogą dopochwową jest wywieranie miejscowego działania leczniczego na błonę śluzową o charakterze: odkażającym, przeciwzapalnym i przeciwbólowym.

Czynności:

Literatura:

1. Zahradniczek K.: Wprowadzenie do pielęgniarstwa. PZWL, Warszawa 1999.

2. Wołynka S.: Pielęgniarstwo ogólne. PZWL, Warszawa 1993.

3. Ciechaniewicz W.(red.): Pielęgniarstwo. Ćwiczenia. PZWL, Warszawa 2001.

4. Andreas H., Karasek-Krentinger B., Jobin-Howald U: Kompendium pielęgniarstwa. PZWL, Warszawa 1995.

5. Dison N.: Technika zabiegów pielęgniarskich. PZWL, Warszawa 1998.

[10.1.11] Podawanie leków doodbytniczo (*)

Zabieg terapeutyczny polegający na podawaniu leku w postaci czopka, wlewki leczniczej lub wlewu kroplowego do odbytnicy. Celem podawania leków dooodbytniczo jest zadziałanie leku miejscowo na błonę śluzową odbytnicy (przeciwzapalnie, osłaniająco, drażniąco-w przypadku zaparć) lub ogólnie. Zabieg wykonywany jest na podstawie indywidualnej karty zleceń lekarskich lub na podstawie własnej oceny stanu chorego przez pielęgniarkę.

Czynności:

Literatura:

1. Zahradniczek K.: Wprowadzenie do pielęgniarstwa. PZWL, Warszawa 1999.

2. Wołynka S.: Pielęgniarstwo ogólne. PZWL, Warszawa 1993.

3. Ciechaniewicz W.(red.): Pielęgniarstwo. Ćwiczenia. PZWL, Warszawa 2001.

4. Andreas H., Karasek-Krentinger B., Jobin-Howald U: Kompendium pielęgniarstwa. PZWL, Warszawa 1995.

5. Kózka M.(red.): Stany zagrożenia życia. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2001.

6. Dison N.: Technika zabiegów pielęgniarskich. PZWL, Warszawa 1998.

 

[10.1.12] Wlew dożylny (*)

Jest to zabieg należący do grupy zabiegów aseptycznych, terapeutycznych, polegający na wprowadzeniu środka leczniczego do organizmu poprzez nakłucie żyły i podaniu go w formie kroplowego wlewu. Zabieg wykonywany na zlecenie lekarskie. Osoba wykonująca kroplowy wlew dożylny powinna posiadać wiedzę zawodową i doświadczenie oraz zaświadczenie ukończenia kursu specjalistycznego.

Czynności:

Literatura:

1. Dison. N.: Technika zabiegów pielęgniarskich. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa1999.

2. Brożek L.: Wstrzyknięcia i wlewy dożylne. Wydawnictwo PZWL, Warszawa 1998.

3. Hildebrand N.: Iniekcje, infuzje, pobieranie krwi. Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner,. Wrocław 2001.

4. Krischnick O.: Pielęgniarstwo. Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, Wrocław 1997.

5. Gregson J.: Kieszonkowy poradnik pielęgniarstwa klinicznego. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1996.

6. Huber A., KarasekKreutzinger B., Jobin-Howald U.: Kompendium pielęgniarstwa.Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1995.

7. Bujak M.: Podstawowe techniki zabiegowe

[10.1.13] Pomoc w stosowaniu przez chorego znieczulenia kontrolowanego